Marcel ten Hooven ~ De ontmanteling van de democratie

Marcel ten Hooven – Ills. Joseph Sassoon Semah

Marcel ten Hooven begint zijn boek De ontmanteling van de democratie met te memoreren welke drie boeken hij leest tijdens het schrijven en welke lessen hij eruit trok voor de democratie. Philip Roths boek The plot against America over ‘de krachten die de democratie en de rechtsstaat ondermijnen, aanvankelijk als een giftig maar reukloos gas dat vanonder de deur komt’ komt terug in het eerste deel van Ten Hoovens boek, dat gaat over het dreigend verval van de democratie. In het tweede deel ‘Hoe de kunst van het samenleven verstoord raakt – en wat er aan te doen’ is Ten Hooven schatplichtig aan Marten Toonders De zwarte Zwadderneel, dat ondanks alle zwartgalligheid laat zien dat het toch nog niet zo erg is gesteld met onze democratie, want in landen met een ‘langdurige democratische en rechtsstatelijke traditie krijgen autocratische of dictatoriale krachten niet zomaar een kans’. Uit Theodicee van F.B. Hotz leent hij de moraal, dat de democratie nooit af is en dat we erover moeten nadenken, praten en discussiëren. Aan dit proces wil Ten Hooven een bijdrage leveren.

Maar Ten Hooven is vooral schatplichtig aan de Franse politieke filosoof Claude Lefort en diens definitie van ‘de lege plaats van de macht’: een plek die niemand kan claimen, de plaats van de macht is symbolisch leeg. Macht mag nooit definitief door een meerderheid worden bezet. De politiek is de publieke ruimte waarin verschillende standpunten worden uitgewisseld. Macht kan alleen tijdelijk worden gerepresenteerd. Democratie is een lerend systeem, nooit af. Het zoekt naar een middelpunt kracht op partijen. Hierin onderscheidt de democratie zich als politiek systeem van totalitarisme.

‘De ontmanteling van de democratie’ gaat in op de ideologische armoede van de volkspartijen, het asociale neoliberalisme, de valse beloftes en de zondebokpolitiek van het populisme met Trump als voorbeeld, maar ook op de groeiende ongelijkheid, de verminderde solidariteit en de invloed van nepnieuws. Voor Marcel ten Hooven schuilt de essentie van de democratie in haar maatschappelijke betekenis. Naast een stelsel van rechten om iedereen een stem te geven, is zij een vorm van beschaving die het mogelijk maakt fatsoenlijk met elkaar om te gaan. Het betekent vooral rekening te houden met minderheden en hun ook ruimte te bieden; het gaat meer om de bescherming van minderheden dan om de vorming van een meerderheid (zie ook Halleh Ghorashi: http://rozenbergquarterly.com/halleh-ghorashi/) in een door Felix Merites georganiseerd debat) en het recht dat het hoogste gezag is in een democratie. In bestuurlijke zin betrekt de democratie burgers bij besluitvorming over maatschappelijke kwesties; in morele zin helpt zij de samenleving de ambiguïteit in het dagelijkse leven te verdragen. De democratie legt bij ieder individu een verantwoordelijkheid voor het geheel, dat maakt de democratie breekbaar en ook fragiel ‘doordat zij zelf haar eigen tegenmachten kan maken en breken en doordat zij zowel op de vorming als op de inperking van macht is gericht’.

De westerse democratieën zijn de laatste decennia instabiel geworden: het westerse liberale waardenstelsel met zijn normen voor democratie, rechtsorde en menselijke waardigheid staat onder druk. Niet alleen van buitenaf (terrorisme, autoritaire regimes) maar ook van binnenuit ( populistische reactie) en zelfs van bovenaf (Trump) wordt zij ondermijnt. De liberale democratie wordt ook in Europa aangevallen door autocraten (Rusland, Polen, Hongarije, Tsjechië, Turkije). Read more

Bookmark and Share

Luc Alofs ~ Koloniale mythen en Benedenwindse feiten Curaçao, Aruba en Bonaire in inheems Atlantisch perspectief, ca. 1499-1636

De geschiedschrijving van de zogenaamd Spaanse periode van de Benedenwindse eilanden Curaçao, Aruba en Bonaire (ca. 1499-1634/6) wordt nog steeds gedomineerd door koloniale mythes over inheemse bewoners en Spaanse encomenderos. Inheemse bewoners worden beschreven vanuit een eurocentrisch perspectief ofwel als Giganten (Vespucci) ofwel als volgzame onderworpenen van Europese kolonisatie. Al in 1588, verdedigde Juan de Castellanos in zijn ‘Elegías de los claros varones de Indias y la historia del Nuevo Reino de Granada’ het encomienda systeem en prees hij de Benedenwindse encomendero’s Juan de Ampiés en Lazaro Bejarano. Twintigste eeuw historici reproduceerden deze koloniale verbeelding van de Benedenwindse eilanden. Europese nieuwkomers werden afgebeeld als de brengers van het christendom en humanisme of als oprichters van het (post) koloniale context van de Nederlandse Antillen.

Ook literatoren werden beïnvloed door deze koloniale mythen. In 1970 liet arts en dichter Chris Engels (pseudoniem: Luc Tournier) archeologisch onderzoek in Aruba uitvoeren om uit te vinden of de inheemse bevolking inderdaad Giganten waren. Cola Debrot baseerde zijn novelle De Vervolgden (1981) op het werk en leven van christenhumanist Bejarano. Humanist Frank Martinus Arion pleitte in 2003 zelfs voor het oprichten van een standbeeld voor Bejarano: ‘als de eerste Curaçaose bestuurder die zich met hart en ziel voor ons eiland heeft ingezet en zijn nut meer dan eens bewees. Bovendien was hij één van de eerste humanisten van de nieuwe wereld’. Deze publicatie is een exercitie in het deconstrueren van koloniale mythen en het tot stand brengen van een gedekoloniseerde inheems Atlantische Benedenwindse geschiedschrijving.

Gratis online lezen: https://www.sidestone.com/koloniale-mythen-en-benedenwindse-feiten

Bookmark and Share

Christian Madsbjerg ~ Filosofie in een tijd van big data

Christian Madsbjerg  – Tekening Joseph Sassoon Semah

Zijn big data en algoritmes de ultieme bron voor succes, zoals Gijs van Oenen betoogt in ‘Overspannen democratie. Hoge verwachtingen, paradoxale gevolgen’ (zie: http://rozenbergquarterly.com/gijs-van-oenen-overspannen-democratie-hoge-verwachtingen-paradoxale-gevolgen/) ? Is het zo dat big data leidt tot meer inzicht en succes? Heeft menselijke interpretatie nog wel nut in het tijdperk van het algoritme? De filosoof, politiek wetenschapper en veelgevraagd adviseur van Fortune 500-bedrijven Christian Madsbjerg laat aan hand van voorbeelden zien dat de wereld uit veel meer bestaat dan een serie algoritmes. Veel van de grootste succesverhalen komen niet voort uit wiskundige analyses, maar zijn het resultaat van menselijke betekenisgeving en betrokkenheid met cultuur. Elk inzicht blijft krachteloos als we niet het menselijk gedrag, het denken erbij betrekken. Een kritische benadering is nooit ‘zo revolutionair en actueel geweest als nu’. Als we onze culturele kennis afdanken, dan gaat dan ten koste van de toekomst van de mens.

Christian Madsbjerg houdt in zijn boek ‘Filosofie in een tijd van big data’ een vlammend betoog voor cultureel engagement, diepgang, ervaring en de geesteswetenschappen en ontmaskert de tirannie van het getal en de wetenschappelijke focus op direct nut. “Nooit eerder is onze cultuur zo sterk verleid door de belofte van kunstmatige intelligentie, machinaal leren en cognitieve computing. Nooit eerder is onze wereld van overlappende politieke, financiële, sociale, technische en ecologische systemen zo sterk met elkaar verbonden geweest.” Madsbjerg houdt een warm pleidooi voor de studie geesteswetenschappen, die ons tot nieuwe ideeën kan brengen, cultureel engagement dat de basis vormt van de methode die hij ‘betekenisgeving’ noemt, en een leidraad kan zijn in een steeds veranderende omgeving. Het kan niet alleen inzicht geven, maar op langer termijn veel profijtelijker zijn, ‘zowel voor je bankrekening als voor je leven – dan een beperking tot de benauwde werkelijkheid van de big data’, de ‘dunne data’, die ons willen begrijpen op basis van wat we doen, abstracte data, terwijl ‘dikke data’ de hele context meenemen, data van de betekenisgeving, de context van de feiten.

Madsbjerg haalt Silicon Valley aan als een bedrijf waar alleen dunne data gelden, met een ‘obsessie voor kwantificering’ en veel wordt gesproken over ‘disruptie’ (een breuk tussen een ‘voor’ en een ‘na’, een natuurwetenschappelijke manier van denken, waarbij iets waar is tot het tegendeel wordt bewezen). Big data zijn gericht op correlatie en niet op causaliteit en zijn niet geïnteresseerd in het ‘waarom’. Men gaat op zoek naar info en ervaringen die ons een gevoel van bevestiging en erkenning geen. Alhoewel de innovaties van Silicon Valley ook grote voordelen bieden, is het gevaar groot om zonder betekenisgeving te werken. Dit staat in groot contrast met de intellectuele traditie.  Read more

Bookmark and Share

Goodbye Regulations, Hello Impending Global Financial Crisis

Prof.dr. Gerald Epstein

Ten years after the last financial crisis, Republicans — with backing from many Democrats — have made sure that Wall Street can return to its old ways of doing business by repealing the Dodd-Frank Act, which acted up to now as a very mild regulatory regime to rein in the predatory nature of financial capital. The decision to repeal Dodd-Frank was justified on the grounds that it put a break on economic growth. Gerald Epstein, professor of economics and co-director of the Political Economy Research Institute at the University of Massachusetts at Amherst, argues that this is not true at all. In this exclusive Truthout interview, Epstein notes that it is now very likely that the “toxic, speculative activities” of the Wall Street crowd will return with a menace, thereby preparing the groundwork for the next global financial crisis.

C.J. Polychroniou: Following the financial crisis of 2008, a bill was passed in 2010 under the Obama administration that sought to contain risks in the US financial system. The bill, which was sponsored by US Sen. Christopher Dodd and US Rep. Barney Frank, was rather weak as a regulatory regime. Nonetheless, it was severely criticized by conservatives. Donald Trump delivered a mixed message in running for president, railing against the big banks and Hillary Clinton’s connections to Wall Street, while at the same time promising more deregulation. Now, Congress has passed and President Trump has signed into law a comprehensive financial deregulation law, “The Economic Growth, Regulatory Relief, and Consumer Protection Act.” In addition, Trump-appointed financial regulatory agencies such as the Securities and Exchange Commission (SEC) have implemented policies to loosen regulations further on a variety of financial institutions and activities. The backers of rolling back Dodd-Frank have claimed that financial deregulation will increase economic growth and provide more credit to households and business. First, what were the weaknesses of the Dodd-Frank Act, and did it actually contribute to anemic economic growth, as its Republican critics like Paul Ryan and others are arguing?

Gerald Epstein: The main weakness of the Dodd-Frank Act is that it did not break up the “too big to fail” financial institutions. As a result, these large financial institutions retained the power to blackmail the public to bail them out the next time there is a financial meltdown and, as we have seen since Trump was elected, to buy off enough politicians to roll back the weak financial regulations that were passed. More generally, Dodd-Frank had way too many loopholes that resulted from financial sector lobbying so that it could never be implemented in its strongest form.

No, Dodd-Frank did not contribute to anemic growth. There is no evidence of this. Anemic growth was largely due to the legacy of the financial crisis itself, in which a great deal of household wealth was decimated, and to the continuing austerity policies that the Republicans were able to force on a weak-kneed and Wall Street-bedazzled Obama administration. On top of these factors are the long-term structural problems of the US economy related to the high level of inequality — itself largely due to the oversized power of Wall Street — and to the widespread disinvestment of US multinational corporations from the US economy, among other factors. If anything, Dodd-Frank worked against some of these tendencies, and thereby helped to sustain the long economic recovery that the Trump administration is now benefiting politically from. Read more

Bookmark and Share

EU’s Debt Deal Is “Kiss of Death” For Greece

After eight long and extremely painful years of austerity due to gigantic rescue packages that were accompanied by brutal neoliberal measures, in Athens, the “leftist” government of Alexis Tsipras has announced that the era of austerity is now over thanks to the conclusion of a debt agreement with European creditors.

In the early hours of June 22, a so-called “historic” deal on debt relief was reached at a meeting of Eurozone finance ministers after it was assessed that Greece had successfully completed its European Stability Mechanism program, and that there was no need for a follow-up program.

The idea that Greece’s bailout programs can be considered a success adds a new twist to the government’s Orwellian doublespeak, given the fact that the country has experienced the biggest economic crisis in postwar Europe, with its gross domestic product (GDP) having shrunk by about a quarter, and reporting the highest unemployment rate (currently standing at 20.1 percent) of all European Union (EU) states.

On top of that, the ratio of the country’s public debt to gross GDP has risen from 127 percent in 2009 to about 180 percent, a development which has essentially turned Greece into a debt colony, leading to pressing demands that all valuable public assets be sold — including airports, railways, ports, sewerage systems, and gas and energy resources. Indeed, since the start of the bailout programs, Greek governments have been trying hard to outdo one another on the privatization front in order to satisfy the demands of the official creditors, the EU and the International Monetary Fund (IMF). Still, the current pseudo-leftist Syriza government has proven to be the most servile of Greek governments to creditors.

Arguments for privatization aside, the deadly combination of higher debt and declining GDP had most economists convinced quite early on that austerity was killing Greece’s economy, and that a debt write-off would be at some point absolutely necessary for medium- and long-term recovery. However, Germany and its northern European allies had diametrically opposed this idea, insisting on even stronger doses of austerity, while balking at the prospect of a debt write-off. Read more

Bookmark and Share

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Archives