Toolkit dementievriendelijk ontwerpen ~ Hoe een architect kan helpen om langer thuis te blijven wonen


aap-noot-miesOktober 2014. Een gladde, glimmende vloer, chloorlucht in de keuken en bewegende gordijnen, het is allemaal not done. Wel aan te raden is het gebruik van absorberende, geluiddempende materialen, zware gordijnen, een keuken die naar eten ruikt en een badkamer naar zeep. Zo maar een greep uit de tips van de Toolkit Dementievriendelijk Ontwerpen, ontwikkeld door KAW architecten in opdracht van Kenniscentrum Wonen-zorg van Actiz Aedes. De auteurs bieden een overzichtelijke lijst do’s en don’ts die van nut zijn bij het ontwerpen en inrichten van woonruimtes voor mensen met dementie.

De uitgave bestaat uit drie delen, het eerste deel is thematisch van opzet, met aandacht voor de zintuigelijke waarnemingen. Het tweede deel gaat over aanpassingen in een zelfstandige woning. Het derde deel behandelt de tips waar rekening mee gehouden moet worden in een zorgcomplex. Met een indeling in geschikt en ongeschikt en door foto’s met foute voorbeelden, een rood kruis wordt in één oogopslag duidelijk gemaakt wat wel en niet aan te bevelen is. Maar de belangrijkste tip van deze uitgave staat in de inleiding. Dat is het advies aan ontwerpers om als het ware in de huid te kruipen van iemand met dementie en zich tevoren in te leven hoe deze een ruimte ervaart. De auteurs hebben zich intensief in de materie verdiept, valt ook op te maken uit de uitgebreide documentatie. Op basis van al die kennis komen ze tot hele praktische tips die ontwerpers ongetwijfeld veel houvast bieden. Toch ligt juist hier de Achilleshiel van deze prachtige catalogus. Want uit de introductie op het onderwerp valt op te maken dat een ontwerper niet kan volstaan met het afvinken van deze checklist, terwijl de Toolkit daartoe juist wel heel erg uitnodigt.

Overbruggen van twee werelden
Voor mensen die het besef van tijd en ruimte langzaam kwijtraken, is de indeling van een huis heel erg belangrijk, net als de inrichting van de woonruimte. Dementie is een complexe ziekte en mensen met dementie zijn niet over één kam te scheren, het gaat om mensen van vlees en bloed met een eigen achtergrond. Vandaar dat er rekening gehouden moet worden met een grote diversiteit in de aard en intensiteit van hun beperkingen en verschillen in stadia van dementie die te onderscheiden zijn. Dit vraagt heel veel van een ontwerper. Naast zijn vakkennis vereist dit ook inzicht in de betekenis van de beperkingen in het dagelijks leven van mensen en inlevingsvermogen in de dilemma’s waar ze tegen aanlopen. Het is lastig om het verschil te overbruggen tussen de wereld van het ontwerp en design en de complexe en kwijnende werkelijkheid van mensen met geheugenproblemen en toenemende dementie. Hier ligt nog wel een uitdaging voor een vervolguitgave.

Gigantische markt
Het thema komt regelmatig langs in het nieuws: de dubbele vergrijzing en in het kielzog hiervan het groeiend aantal mensen met dementie. Alles wijst er op dat het om een urgent maatschappelijk probleem gaat. De zorg krijgt het hier de komende decennia nog druk mee. Te meer omdat er binnen afzienbare tijd geen medicijnen op de markt komen om deze ziekte de kop in te drukken. Vandaar ook dat de overheid haast maakt met maatregelen om de kosten voor de zorg in de hand te houden. Bijvoorbeeld door het gebruik van woon- en zorgvoorzieningen af te remmen. En het beleid er op te richten dat mensen met ernstige geheugenproblemen of dementie langer thuis blijven wonen. Dit laatste ligt overigens voor de hand, want dit is in het algemeen ook de wens van ouderen zelf. Toch is nu al te voorzien dat het gros van de huizen niet voldoet aan de toekomstige eisen die samenhangen met de ouderdom en dementie. Goed beschouwd ligt hier een gigantische markt voor het bouwen en levensloopbestendig maken van woningen voor deze doelgroep. Ook de zorg is gebaat bij beter aangepaste huisvesting, want hun werkdruk wordt ontlast als er in woningen voldoende rekening wordt gehouden met de beperkingen vanhun cliënten. Want naast meer mantelzorg en de introductie van slimme technische hulpmiddelen, kan ook het aanpassen van huizen soelaas bieden om dementerenden langer thuis te laten wonen. Read more

Bookmark and Share

Sozio ~ Een doorlopend pleidooi voor de kwaliteit van het vak


Cover_sozio_4_2014In de afgelopen jaren is de kaalslag onder de vakbladen in het sociale domein onverminderd doorgegaan. Het tijdschrift Sozio, voor studenten en werkers in sociale en pedagogische beroepen, heeft het hoofd boven water weten te houden. Het komt zesmaal per jaar in print uit. Een sobere en toegankelijke website houdt de lezer op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in een razend snel veranderend vakgebied. Bij alle kantelingen en buitelingen in het sociaal beleid, houdt Sozio het vizier scherp op de praktijk.

Het recente advies van de Gezondheidsraad dat sociaal werkers meer moeten investeren in het aanscherpen van hun vakmanschap, is dan ook koren op de molen van dit vakblad. Evenals het bericht over de aanbeveling van het college van deskundigen om voor de beroepskrachten in deze sector een uitgebreid stimuleringsprogramma op te stellen. De brancheorganisatie MOgroep en het kennisinstituut Movisie wordt een podium aangeboden om de handschoen op te pakken. Om erbij te vermelden dat ze dan wel boter bij de vis verlangen van de overheid.

Wie uitgebreid door het tijdschrift en de website bladert, leest in feite één onafgebroken pleidooi om de kwaliteit van de uitvoering van het vak serieus te nemen. De beroepsinhoudelijke aandacht wint het dan ook van een meer journalistieke invalshoek. Toch levert dat geen saaie stukken vol jargon op voor de lezer. Het blad biedt daarnaast studenten een goed beeld van hun aanstaande vak.

Een interessante rubriek van Sozio is Het Verbindingsteam, daarin wordt een nieuw zorginitiatief voor langere tijd op de voet gevolgd. Dat is in het laatste nummer het initiatief van een vijftal grote zorginstellingen die een nieuwe werkwijze ontwikkelen voor jongeren die uit huis geplaatst dreigen te worden. Dan wel voor jongeren die na een opname terugkeren in de maatschappij. De partners in dit project zetten hierbij specialisten uit diverse disciplines in. Zij werken samen met personen die op een informele manier bij de jongeren betrokken zijn. Het gaat om een poging om al doende te proberen de verdiensten van eigenkracht conferenties en familieberaden te combineren met de inzet van specialistische kennis die zorginstellingen in huis hebben. Het concept wordt onderzocht door twee onderzoeksbureaus. Sozio kijkt over de schouders mee, noteert geleerde lessen en plaatst kanttekeningen.

Lichter van toon en heel gevarieerd is de rubriek De Worsteling, waarin de redactie van Sozio een dilemma uit de dagelijkse praktijk aan de lezers voorlegt. Zoals de kwestie van een groep enthousiaste buurtbewoners die, gestimuleerd door gemeente, woningcorporatie en buurtcoach, een buurtfeest organiseren, om aan het eind van dat feest voor 900 euro aan onbetaalde rekeningen achter te laten. Wie kan hier op aangesproken worden? Of de zestienjarige Kees die in behandeling is voor zijn verslaving aan drugs. Wat te doen met ouders die het geen enkel probleem vinden dat hij tijdens zijn weekendverlof thuis ongebreideld aan de alcohol zit. Spreek je hier de ouders op aan? Dilemma’s die beroepskrachten in deze sector dagelijks langs zien komen. De rubriek is, net als de belrondes met studenten aan sociale opleidingen, een onderhoudende manier om discussies over de beroepspraktijk aan te zwengelen.

Sozio is een uitgave van uitgeverij SWP. De site van Sozio: http://www.sozio.nl

En voor wie het advies Sociaal werk op solide basis van de Gezondheidsraad en de reactie daarop van de minister wil lezen:
http://www.gezondheidsraad.nl/sociaal-werk-op-solide-basis

 

Bookmark and Share

Een handreiking voor aanpassingen – comfortabel leven met dementie


dementie Ruim 70 procent van de ouderen met dementie woont thuis en blijft daar het liefst ook zo lang mogelijk wonen. Maar hoe zorg je daarvoor als de dementie zwaarder wordt en iemand steeds meer beperkingen ondervindt in het dagelijks leven? In de Handreiking comfortabel wonen met dementie komt de landelijke kennis- en netwerkorganisatie Platform31 met tips en suggesties voor aanpassingen in huis en omgeving. De opstellers hebben pionierswerk verricht met deze handreiking, want dementie is een complexe aandoening. Minstens zo ingewikkeld is het om de familie en hulpverleners uit te laten zoeken hoe je de omgeving daarop aan kunt passen.

De handreiking biedt een heldere uiteenzetting van dementie en wat dit betekent in het dagelijks leven van iemand die geplaagd wordt door deze ziekte. De tips zijn praktisch en nuttig te noemen, zoals: Laat de deur van een kast of van het toilet open staan als iemand moeite heeft de weg in huis te vinden. Plaats pictogrammen op deuren en voorwerp als hint voor iemand die dit niet meer thuis kan brengen. Wees voorzichtig met het plaatsen van spiegels of een glazen wand. Zorg voor heldere verlichting, duidelijke contrasten in kleuren, het kan soms helpen om een witte wc-bril te vervangen door een exemplaar met een afwijkende kleur. Al lezend valt op dat er een oneindige reeks aan technische snufjes en handigheidjes op de markt is om het leven wat comfortabeler te maken voor mensen die vergeetachtig en minder mobiel worden. Net als bij een IKEA-folder doe je heel veel ideeën op. Maar de handreiking kan niet volstaan met een opsomming van nuttige aanpassingen. Vandaar dat er ook aandacht besteed wordt aan de beleving van dementie en aan gedragsveranderingen die gepaard kunnen gaan met deze ziekte.

Twee soorten deskundigheid
In een apart hoofdstuk wordt stilgestaan bij aanpassingen die van nut kunnen zijn bij storend gedrag. Moet een deur om die reden bijvoorbeeld gesloten blijven, dan kan een kleed voor die deur de aandacht afleiden, en een regelmatig ommetje in de buurt helpen om in beweging te blijven, of het weghalen van obstakels zorgen voor meer bewegingsruimte in het huis. En voor het geval iemand deze tips al te letterlijk neemt: gooi niet van de ene op de andere dag de hele boel om, want juist dat kan tot grote onrust en verwarring leiden bij iemand met dementie. Heel terecht stellen de auteurs dat het vooral de kleine subtiele veranderingen in de directe omgeving zijn die bijdragen aan het gevoel van comfort dat mensen met dementie ondervinden in hun dagelijkse leven. Om goed te kunnen beoordelen welke impact zoiets heeft, zijn twee soorten deskundigheid nodig: iemand die de kennis en vakkundigheid heeft over dementie en alle mogelijke aanpassingen die voorhanden zijn. En als tweede iemand die zich goed kan verplaatsen in de persoon met dementie, zijn of haar dagelijkse omgeving kent, zich bewust is van de impact die de ziekte heeft op diens leven.

De handreiking is in de eerste plaats bedoeld voor familieleden van mensen met dementie. En zou ook goed bruikbaar zijn voor zorgverleners en begeleiders. Maar juist op dit punt schiet deze nuttige en leerzame uitgave tekort. Het lezen van de evaluatie van de eerste ervaringen met deze handreiking, roept de vraag op in hoeverre er een andere tekst uit was gerold als de auteurs deze twee doelgroepen apart hadden benaderd. En er meer rekening was gehouden met het verschil in deskundigheid tussen enerzijds professionals in de zorg en anderzijds mantelzorgers, familieleden en begeleiders.
Deze uitgave is een verbetering in vergelijking met eerdere toolkits en handreikingen waarbij volstaan werd met het afvinken van de aanpassingen. Terecht ligt niet de nadruk op het al dan niet aanbrengen van drempels, beugels of trapliften, maar is een comfortabel leven met dementie het uitgangspunt. Dit is een hoopvol begin van de echte opgave, namelijk het vermogen om een uitwisseling in gang te zetten tussen de twee genoemde deskundigheden.

Hier de link naar zowel de handreiking als het evaluatierapport:  http://www.platform31.nl/wonen-met-dementie

Bookmark and Share

Dorpscomités – Groeiende interesse voor zorg in de eigen gemeenschap


 Foto: architectuur.nl

Hallum Offingaburg – Foto: architectuur.nl

Zorg, welzijn en ouderen zijn de drie thema’s die de komende jaren steeds vaker op de agenda’s komen van plaatselijke organisaties voor dorpsbelang. En dorpsbesturen zullen hierbij niet afwachten tot het gemeentebestuur ze uitnodigt, maar zullen steeds vaker zelf het initiatief nemen om iets te ondernemen op dit vlak.
Dit zijn de meest opvallende punten uit een inventariserend onderzoek dat Partoer, een provinciale organisatie voor sociaal economische vraagstukken, onlangs uitvoerde onder 138 organisaties van dorpsbelang in Friesland. Een kentering, want de afgelopen drie jaar domineerden fysieke thema’s als wonen, infrastructuur en groen nog de discussies aan de vergadertafels in veel dorpen. Nu de overheid terugtrekkende bewegingen maakt, biedt deze verbreding naar het sociale domein kansen om sociale kwesties in dorpen ter plekke en op een samenhangende manier aan te pakken.

De uitkomsten van deze Partoer-enquête laten een vertrouwd beeld zien: dorpsbelangbesturen die kunnen rekenen op een groot draagvlak en een scherpe antenne hebben voor wat er leeft in hun dorp. Gemiddeld bestaan die besturen uit 5 tot 7 bestuursleden in de leeftijd van 25 tot 65 jaar, jonger zie je ze weinig, opvallend genoeg laten ook de 65-plussers het afweten aan de vergadertafels van dorpsbelang.
Het pendelen en koerieren tussen het dorp en de gemeenten, komt naar voren als de core business van organisaties van dorpsbelang in Friesland. Die rol zou wel eens kunnen veranderen als sociale thema’s vaker ter hand genomen worden. Want sociale thema’s van onder op aanpakken, vraagt om een andere aanpak. Het is dan ook de vraag of de besturen van dorpsbelangen daar organisatorisch klaar voor zijn, want vrijwilligers staan niet te trappelen om op het pluche plaats te nemen en de bestuurders hebben moeite om taken en bevoegdheden te delegeren naar de vrijwilligers in de werkgroepen.
Werk aan de winkel dus.

Hier de link naar het onderzoek naar plaatselijk belangen in Friesland (PDF): http://www.partoer.nl/plaatselijk_belangen

Er is tot nu toe weinig onderzoek gedaan naar het functioneren van wijkcomités en plaatselijke organisaties van dorpsbelang. Dat bleek twee jaar geleden toen minister Plasterk het onderzoeks- en adviesbureau Necker van Naem opdracht gaf de taken en bevoegdheden van dorps- en wijkraden in kaart te brengen.
Plasterk zag een taak voor dorps- en wijkraden weggelegd om de kloof te overbruggen tussen de burger en de plaatselijke overheid. Door de op handen zijnde schaalvergroting die hij voorstelde, vreesde de minister van Binnenlandse Zaken dat de afstand tussen burger en bestuur steeds groter zou worden. Het adviesrapport ligt inmiddels ver weggestopt in een departementale la, net als de plannen van de minister om gemeenten op te schalen naar 100.000 inwoners en provincies bij elkaar te voegen tot super provincies.
In al zijn ijver zag Plasterk daarbij over het hoofd dat in de zorg de decentralisatie van Rijkstaken zich wel heel goed leent om kleinschalig en op maat wel bruggen te slaan. Bijvoorbeeld tussen lokale bestuurders, zorginstanties en actieve burgers. Of door mantelzorgers en vrijwilligers te verbinden met professionals en beleidsambtenaren. Daar zijn talloze mooie voorbeelden van. Zoals die van de bewonerscommissie in het Friese dorp Hallum, dankzij dit burgerinitiatief is een leegstaande fabriek in het hart van het dorp verbouwd tot een fraai wooncomplex met de naam Offingaburg. Dankzij alert optreden van deze bewonersorganisatie wonen daar nu jongen uit het dorp, starters op de woningmarkt, onder één dak met ouderen op hogere leeftijd die anders hadden moeten verhuizen. Dankzij deze nieuwe bestemming van de dorpsfabriek is wonen in Hallum weer aantrekkelijk voor jongeren en is het verblijf van de oudste generatie veilig gesteld

Hier de link naar de landelijke inventarisatie van taken en bevoegdheden van dorps- en wijkraden:
http://www.necker.nlArtikel-dorps-en-wijkraden-bestuurswetenschappen.pdf

Het praktijkvoorbeeld Offingaburg in het Friese dorpen Hallum is via deze link te bekijken:

Bookmark and Share

Rapport over krimp als uitdaging. De praktijk van zorgexperimenten op het platteland


logogoudoudTot voor kort was krimp een tamelijk overzichtelijk probleem. Het ging om dorpen in de uithoeken van ons land die aan het vergrijzen waren, waar de jeugd vertrok, net als de kruidenier, de school en de huisarts. Die tijd is voorbij. Heel wat onderzoeken, congressen en publicaties verder, groeit het besef dat er meer aan de hand is. We spreken over demografische transitie en ook de toon is anders.

Krimp moeten we zien als kans, en meer ruilen we in voor beter. In dit gekantelde perspectief zijn de krimpdorpen opeens voorlopers die oplossingen bedenken waar ook de rest van het land straks iets aan heeft. Zoals in de zorg, een van de thema’s in de publicatie Nieuwe raden, nieuwe daden van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Met deze uitgave bracht het ministerie dit voorjaar zes prominente thema’s over krimp onder de aandacht bij de lokale politiek, inhakend op de verkiezingen in maart ll. De titel Nieuwe raden, nieuwe daden verwijst hier naar. Kant en klare oplossingen of uitgewerkte voorstellen staan er niet in. Gekozen is voor een actuele schets van de praktijk, inclusief de vragen en dilemma’s die zich voordoen. Bij het thema Wonen en ruimte gaat het over een Limburgs transitiefonds en de betaalbaarheid van de duizenden woningen die in krimpgebieden gesloopt moeten worden. En de aanpak in Groningen waar het slopen van woningen plaats maakt voor stimulerende maatregelen die huiseigenaren in staat stelt om zelf het achterstallig onderhoud aan te pakken. Het hoofdstuk over Onderwijs biedt inzicht in de leerling daling voor het voortgezet onderwijs: vanaf 2016 krijgt 85% van alle vo-scholen hier mee te maken, de helft daalt met 7.5 % in krimpregio is die daling 15%.
Fuseren en spreiden van voorzieningen is het devies hier, maar hoe pak je zoiets aan, regionaal of op provinciaal niveau? Hoe verzoen je tegengestelde belangen? En wie draait er voor de kosten op?
Het kan geen kwaad om de lokale politici hier op te wijzen, voordat ze hun tanden er op stuk bijten. Hetzelfde geldt voor de economische en financiële gevolgen die de bevolkingsdaling heeft voor gemeenten.

Barrages
De combinatie van krimp en vergrijzing heeft vooral gevolgen voor de zorg in plattelandsgebieden. De vergrijzing slaat daar harder toe, bovendien is het vanwege de kleinschaligheid in een dun bevolkt gebied minder eenvoudig om het zorgaanbod op peil te houden. De gevolgen daarvan waren in 2013 heel zichtbaar in de dorpen Ulrum en Warffum, respectievelijk in de gemeenten De Marne en Eemsmond. In het hoofdstuk over zorg krijgen we te lezen hoe bewoners in beide dorpen op zoek gaan naar een alternatief voor deze verdwijnende voorzieningen. Ze vinden dat hun hulpbehoevende dorpsgenoten er recht op hebben om ook op hun oude dag in het dorp te blijven wonen. Dat is een nobel streven, maar hoe regel je dat? Uit de beschrijving van de twee burgerinitiatieven is wel duidelijk dat ze tegen heel wat barrages oplopen om de zorg anders te kunnen organiseren. Financieel en organisatorisch zit de zorg ingewikkeld in elkaar. Een andere oplossingsrichting die aan bod komt is de zorg op afstand. In hoeverre zijn problemen in de zorg op het platteland ook op te lossen door een slimmer gebruik van internet?
In het rapport worden hier twee voorbeelden van onder de loep genomen: telezorg, een beeldtelefoon met aanrakingsscherm waarmee proefgedraaid is in Oldambt, Pekela en Bellingwedde. En een dorpsportaal in het Friese Burum, als digitale aanvulling op het dorpshuis met voorzieningen voor onder meer de zorg. De onderliggende boodschap is duidelijk: kant en klare oplossingen zijn er niet, maar ga er wel mee aan de slag.

Hier de link naar het rapport: http://www.vng.nl/nieuwe20raden20nieuwe20daden1.pdf

Bij deze link meer informatie over:
• DörpsZörg in Ulrum: http://www.deelnulrum.nl/?p=182
• Het dorpsinitiatief Goud Oud in Warffum: http://www.goudoudinwarffum.nl/Nieuws.php
• De beeldtelefoon: http://www.goudoudinwarffum.nl/Nieuws.php
• Het dorpsportaal in Burum: https://burum.openportaal.nl

Bookmark and Share

Een Winkel van Sinkel in het sociale domein: Zorg & Welzijn magazine


nieuwsbrief 2014Zorg + Welzijn is een magazine dat de werkvloer en het management in het sociaal domein van dienst wil zijn. In het kielzog van het vlaggenschip Zorg + Welzijn magazine vaart een kleine communicatievloot mee, bestaande uit een website, een nieuwsbrief, de organisatie van congressen, digitale uitgaven en sociale media, De samenhang tussen die onderdelen is dit voorjaar versterkt door een wisseling van de wacht, er is een nieuwe hoofdredacteur aangetrokken en het magazine kreeg een restyling. Het Nieuwe stijl-logo op de cover verwijst naar het welzijnswerk nieuwe stijl. En indirect naar de kantelingen, transities en decentralisaties, want Zorg + Welzijn profileert zich nadrukkelijk als peilstok van die ontwikkelingen.

De koerswijziging resulteert in een breder aanbod, minder artikelen en berichten over management en beleid ten gunste van aandacht voor praktijkverhalen van uitvoerende werkers, neerslagen van hun ervaringen, dilemma’s en beslommeringen, nieuw is het perspectief van de klant dat aan bod komt. De website en bijbehorende nieuwsbrief legt de nadruk meer op de dagelijkse nieuwsstroom, aangevuld met blogs van deskundigen uit het sociale domein. Met de conferenties en debatten in het verlengde daarvan. Aangevuld met sociale media die nadrukkelijker onderdeel uitmaken van de strategie. Met deze redactionele en organisatorische verschuiving, de multimediale opzet en het loslaten van afzonderlijke sectoren en beroepen, sluit Zorg + Welzijn in de nieuwe opzet weliswaar aan op de veranderingen in de sociale sector. Toch is de positie van Zorg + Welzijn in dit fluïde domein niet helder en is de journalistieke angel van het tijdschrift soms ver te zoeken. Zelf profileert het magazine zich wisselend als opinieblad en vakblad, maar het brengt ook nieuws en fungeert het als etalage voor de eigen congressen. Door die veelheid aan functies en het brede assortiment zou je het een Winkel van Sinkel in het sociale domein kunnen noemen.

Hier de link naar het magazine: http://www.zorgwelzijn.nl/Home/Magazine

Voor wie belangstelling heeft voor de nieuwsbrief: http://www.zorgwelzijn.nl/Home/Nieuwsbrief

Bookmark and Share

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Recent Rozenberg Quarterly Articles

  • Rozenberg Quarterly Archives