Dorpstimmerman tovert melkfabriek om in centrum voor zorg en wonen


Foto: Waldnet

Foto: Wâldnet

In het Friese Garyp heeft het timmerbedrijf van Johan Timmermans de zuivelfabriek in zijn eigen dorp verbouwd. Het pand biedt nu onderdak aan zorgvoorzieningen, kinderopvang en levensloopbestendige woningen voor ouderen. Dankzij deze timmerman die bedenker, ontwerper, eigenaar, opdrachtgever, uitvoerder en verhuurder in één is.

De Timmermantsjoender, – tsjoender is tovenaar in het Fries -, onder die naam begon Johan Timmermans in 2001, hij was 19, een eigen onderneming vanuit de woonboerderij van zijn ouders. In de beginjaren hield hij zich nog bezig met kleine verbouwingen, dakramen plaatsen, badkamers verbouwen, deuren vervangen, dat soort klussen. De zaken gingen goed, zo goed zelfs dat hij twee jaar later al met zijn bedrijf kon verhuizen naar een eigen bedrijfsloods op het industrieterrein van Garyp. De klussen werden omvangrijker en uitdagender. Met als pronkstuk de herbestemming van een monumentale boerderij in het dorp Donkerbroek. Johan Timmermans: ‘Ik heb iets met mooie oude gebouwen. Deze boerderij stond op de nominatie om gesloopt te worden. Dat is voorkomen door de agrarische bestemming te veranderen. We hebben dit karakteristieke pand weer in ere kunnen herstellen door er een fraaie woning van te maken.’ Het succes van deze herbestemming riep een nieuwe ambitie in hem wakker. Dat was in 2009.

De hamvraag
In datzelfde jaar stond in zijn eigen dorp de directeurswoning van de voormalige zuivelfabriek te koop. Daar wilde de ambitieuze timmerman wel wonen. Eenmaal in gesprek over deze aankoop, polste Johan of hij ook de hele locatie met het ernaast gelegen fabriekspand kon kopen. Daar had de voorgaande veertig jaar een appendagefabriek voor machineonderdelen in gezeten. Johan Timmermans: ‘De eerste ingeving is door de bank genomen dat je gaat slopen om iets nieuws op zo’n fabrieksterrein te bouwen.’ Dat lag ook voor de hand. Maar met de klus in Donkerbroek nog vers in het geheugen ging zijn voorkeur er naar uit om het gebouw te behouden. De melkfabriek was een begrip in het dorp, een niet weg te denken gebouw. Hij nam zich bovendien voor om bij de keuze voor een nieuwe bestemming ook uit te zoeken hoe dit ten goede kon komen van de dorpsgemeenschap. Johan Timmermans: ‘Tijdens een rondgang door de fabriek viel me gelijk op dat het gebouw een heel eigen karakter heeft. Ik zag ook genoeg potentie om er een nieuwe bestemming aan te geven. De hamvraag was alleen: Wat stop je er dan in?’ De jonge ondernemer is als eerste op de huisarts in het dorp afgestapt; die zat met zijn praktijk in een noodcabine. Johan: ‘Toen ik over mijn verbouwplannen voor de fabriek vertelde, was er van zijn kant meteen interesse. Vanaf dat moment ben ik me gaan oriënteren in de zorg; je zet natuurlijk geen garage of een schildersbedrijf naast de praktijk van een dokter.’ Read more

Bookmark and Share

Buurtzorg directeur begint een zorgverzekering ~ De knuppel in het hoenderhok


boek-het-alternatief-voor-de-zorgUit ongenoegen over de bureaucratie en commercialisering in de zorg start Buurtzorg directeur Jos de Blok in 2017 met een zorgverzekering die de naam Zorgeloos krijgt. Hij presenteert het plan voor deze nieuwe zorgverzekering a.s. donderdag 3 december. In het onlangs verschenen boek Het Alternatief voor de zorg, zet hij de discussie over de zorg op scherp, hij hekelt daarin de dwingende regelgeving van de overheid en de toenemende macht van zorgverzekeraars.

‘Bij de zorgverzekeraars staat de commercie voorop en draait het te weinig om de zorg voor patiënten. Het kan beter en goedkoper,’ aldus Jos de Blok die voorafgaand aan de publiekscampagne in de regionale krant Tubantia alvast een tipje van de sluier lichtte. Zo meldt hij dat er één polis komt. Daarin valt wel iets te kiezen, maar iedereen betaalt hetzelfde. Patiënten krijgen een belangrijke stem. En de nieuwe zorgverzekering Zorgeloos wordt niet een onderdeel van Buurtzorg, er wordt een aparte organisatie in het leven geroepen. Het is een initiatief waarin Buurtzorg samenwerkt met een aantal mensen die de kritiek op zorgverzekeraars met Jos de Blok delen. Dit zijn onder meer Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde en oprichter van Urganda en Nederland Kantelt en Marcel Canoy, hoofdeconoom en eerder hoogleraar zorgeconomie aan de Universiteit van Tilburg.

De start van een eigen zorgverzekering is een verrassende stap in de strijd voor een andere zorg die Jos de Blok in 2006 heeft ingezet. Al veel eerder, vanaf de tachtiger jaren, zag de directeur van Buurtzorg dat de zorg steeds meer in handen kwam van managers. En zorginstellingen door fusies uitgroeiden tot grootschalige bolwerken die steeds verder van de zorg zelf af kwamen te staan. De Blok, in die tijd werkzaam als verpleegkundige, ondervond aan den lijve dat deze ontwikkeling ten koste ging van de kwaliteit van de zorg die hij de mensen kon bieden. Deze ergernissen waren een vruchtbare voedingsbodem voor zijn plannen om de zorg op een totaal andere manier te organiseren. Hij nam zich voor de zo gewaardeerde wijkverpleegkundige van het oude kruiswerk in ere te herstellen, maar dan wel in een modern jasje. En de managers uitbannen door met zelfsturende teams te werken. Samen met zijn vrouw, eveneens verpleegkundige, begon hij in 2006 in Almelo bescheiden met een team van vier personen. Negen jaar later is Buurtzorg uitgegroeid tot een toonaangevende zorgonderneming met 800 zelfsturende teams en 9000 medewerkers in heel Nederland. En slaat zijn formule ook internationaal aan, onder meer in Zweden, Engeland, Amerika, China en Japan.

Als medeauteur biedt de publicatie Alternatief voor de zorg Jos de Blok de gelegenheid om uitvoerig uit de doeken te waar de zorg naar zijn idee in faalt. Dat doet hij samen met Herman Suichies, gepromoveerd huisarts en bestuurslid VPHuisartsen, Lewi Vogelpoel, praktiserend radioloog, actief bepleiter van vrije artsenkeuze en Thijs Jansen, directeur Stichting Beroepseer en onderzoeker/docent verbonden aan de Universiteit Tilburg. In dit boek hekelt dit gezelschap de afrekencultuur in de zorg en de eenzijdige fixatie op kostenbesparingen. In het alternatief dat ze aangedragen ligt de nadruk op het verbeteren van de kwaliteit van de zorg en het in ere herstellen van het vakmanschap van professionals. Zonder dat dit de gevreesde kostenstijging oplevert. Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt uiteen gezet dat een investering in professionaliteit en vakmanschap zichzelf terugverdient. Of zoals ze het zelf formuleren: ‘Als je focust op kosten, gaat de kwaliteit omlaag; als je focust op kwaliteit gaan de kosten omlaag’.

Voor meer informatie:
Bericht over initiatief Jos de Blok nieuwe zorgverzekering Zorgeloos: http://www.tubantia.nl/jos-de-blok
Website ter toelichting op de uitgave van het boek Het alternatief voor de zorg: http://www.hetalternatiefvoordezorg.nl
Website van de thuiszorgorganisatie Buurtzorg: http://www.buurtzorgnederland.com

Bookmark and Share

Het Ubuntuplein in Zutphen – Een buurt waar ouderen wonen, werken en voor elkaar zorgen


image001Nieuwe solidariteit in de derde levensfase. September 2014. In ZorgLab2015 komen pioniers aan het woord die vanuit hun betrokkenheid zoeken naar nieuwe vormen van zorg en samenleven. Hugo Versteeg pleit al ruim tien jaar voor een andere invulling van de zogeheten derde levensfase; de generatie van zestig plussers met een carrière achter zich die een ander evenwicht willen tussen het werk en de invulling van hun vrije tijd. Als bestuurslid van de coöperatie Ubuntuplein zet hij zich in voor de bouw van een buurt waar ze samen wonen, werken en zorg delen. De plannen daarvoor zijn in een ver gevorderd stadium. In dit artikel een blik achter de schermen als aanloop naar een serie waarin wij de totstandkoming ervan op de voet volgen.

Op een voormalig industrieterrein aan de noordzijde van het NS-spoor, heeft de gemeente Zutphen de bouw van een gloednieuwe woonwijk gepland: Noorderhaven. Het bouwverkeer rijdt er af en aan, links en rechts lege kavels met wervende informatieborden. De eerste appartementen zijn inmiddels bewoond, ze kijken uit op een braak terrein waar een kleine haven gepland is. De oude pakhuizen en fabrieksloodsen in de steigers even verderop bieden binnenkort onderdak aan innovatieve ondernemers. Schuin daar tegenover een flat, op de balkons staan opgestapelde verhuisdozen, kratten bier en tijdelijk gestald huisraad van bewoners die er kortgeleden zijn ingetrokken. De eerste contouren van de nieuwe wijk zijn zichtbaar. Wie het treinstation van Zutphen via de achteruitgang verlaat, ziet recht voor zich op ruim honderd meter afstand een rij felgele containers. Ze staan op een kaal terrein, omringd door een ijzeren hekwerk. Deze afrastering markeert het grondgebied waar binnenkort de eerste paal geslagen wordt voor het Ubuntuplein.

Geen exclusief domein
Doel van het Ubuntuplein-project is het creëren van een buurt waar oudere generaties zich als een vis in het water kunnen voelen. Geen gated community of resort voor pensionado’s, maar een plek voor bewoners die er voor kiezen om midden in de samenleving te staan. En van plan zijn om ook op hoge leeftijd een actief en sociaal leven te leiden. De kiem voor dit plan dateert van ruim tien jaar geleden. In 2004 zocht een groep senioren elkaar vond in hun visie op kwesties als sociale duurzaamheid en zinvol ouder worden. Hugo Versteeg was één van hen. Deze sociale pioniers spraken af hun ideeën uit te werken en ook samen in praktijk te brengen. ‘Kijk, dit is het resultaat,’ wijst Hugo Versteeg naar een folder met een artist impression van de buurt die het moet worden, inclusief plattegronden, technische gegevens en indicaties van prijzen voor het huren en kopen van de beschikbare ruimtes. Het gepresenteerde plan behelst ruim tweehonderd levensloopbestendige woonruimtes en circa  20 kleinere ruimtes die te gebruiken zijn als atelier, werkpraktijk, kantoor of hobbyruimte. En eventueel als gastverblijf voor logés. Er zijn woningen in de sociale- en in de vrije sector, het is een mix van huur, koop- en zorgappartementen. Een heel gevarieerd aanbod, bestemd voor ouderen, ondernemers, jonge gezinnen en mensen die professionele zorg nodig hebben. Er is een grand café gepland, er zijn plekken vrijgehouden voor commerciële ruimtes en een ruim aantal plaatsen wordt gereserveerd waar de alleroudsten terecht kunnen voor verblijf- en verpleegzorg. Dit laatste onderdeel gebeurt in samenwerking met de zorgorganisatie Sutfene. Er wordt nog gekeken naar de mogelijkheid van kinderopvang en eventueel andere voorzieningen voor de jongere generaties. Want in plaats van een exclusief domein voor ouderen, is het experiment in Zutphen juist bedoeld om de buurt zo in te richten dat generaties, jong en oud, wel met elkaar in contact komen. En mogelijk iets voor elkaar kunnen betekenen.

Read more

Bookmark and Share

#LAB/Werken aan een droom – Het Marcus Lutherus Huis ~ Complexe zorg radicaal anders organiseren


981745_485317731547957_58717943_o

Marc van Uchelen

In ZorgLab2015 besteden we aandacht aan een aantal pioniers die zich vanuit hun ervaringen met de zorg actief inzetten voor het vinden van nieuwe oplossingen en de opzet van een ander soort voorzieningen. Hanna Joosten is zo’n pionier. In deze uitvoerige introductie lichten we toe wat haar beweegt om een bestaan als theatermaker in te ruilen voor ondernemerschap in de zorg. En we volgen de eerste prille stappen die ze zet om haar idealen te verwezenlijken. In volgende publicaties zal ZorgLab2015 regelmatig stilstaan bij de successen die ze boekt, maar ook bij de tegenslagen en valkuilen die onderweg ongetwijfeld nog op haar pad komen.

Het moment dat ze besloot om voor een carrière in de zorg te kiezen, herinnert Hanna zich nog heel scherp. Dat was in 2013, in de nacht nadat haar broer Marc van Uchelen overleed. ‘Die nacht droomde ik van hem. Al van jongs af aan bewonderde ik hem mateloos, ik voelde me heel erg met hem verbonden, we waren hecht. In mijn droom waren we de fundering aan het leggen van een huis. De cementmolen draaide op volle toeren en onze kleren zaten onder het gruis. Hij straalde van geluk.’

De dood van haar broer was het trieste einde van een zoektocht naar hulp en erkenning voor zijn psychische problemen. De hulpverlening heeft stelselmatig de ernst van de situatie niet goed ingeschat, ondanks zijn herhaaldelijk aandringen om hem op te nemen, blikt ze een jaar na zijn dood terug. Hanna heeft zich hier lange tijd heel machteloos bij gevoeld. Zij is er nog steeds van overtuigd dat haar broer met de juiste hulp en meer persoonlijke aandacht nu nog in leven zou zijn.
Dat hij na zijn overlijden bij haar in deze droom verscheen, was voor haar het ultieme teken dat het plan waar ze het met hun tweeën zo vaak over hadden, nu echt door moest gaan: een passende zorgvoorziening voor hun moeder. Maar niet alleen voor haar, ook voor al die andere mensen die een speciaal soort behandeling op maat nodig hebben waar de huidige zorg niet in voorziet. Voor hun moeder is dat intensieve zorg in een rustgevende omgeving. Ze hebben alles afgezocht naar zo’n plek, maar niks gevonden. Tijdens een van de vele gesprekken met haar broer hierover had Hanna al eens opgeworpen om die zorg dan maar zelf te organiseren. Dat leek hem wel wat. De draaiende cementmolen in haar droom was het laatste duwtje dat ze nodig had om daar werk van te maken.

Inspirerend voorbeeld
Voordat we van wal steken over de ziektegeschiedenis van haar moeder wil Hanna wel kwijt dat er in Nederland weliswaar veel geld beschikbaar is voor de zorg, maar dat de geldstromen veel efficiënter benut kunnen worden. Op vrijwel alle gebieden, is haar inschatting. Ze ziet de bureaucratie enorme hoeveelheden geld opslorpen, dat geldt allereerst voor de overhead, maar net zo goed ook voor de verspilling van materialen. Nog zo’n kostenpost die fors omlaag kan. De bezuinigingen die op de loer liggen, zijn wat haar betreft een extra reden om eens heel kritisch na te denken over de toekomst van de zorg. Toch is er ook een keerzijde, want ze ziet juist in deze tijd ongekende mogelijkheden om een radicaal andere weg in te slaan en de zorg op een hele nieuwe manier te organiseren. Het afgelopen jaar heeft ze veel over de zorg gelezen, uitvoerig om zich heen gekeken en met uiteenlopende deskundigen gesproken. Op de tafel in haar huiskamer ligt een boek met de titel Sekem, daarin is het levensverhaal te lezen van de Egyptische wetenschapper Ibrahim Abouleish. Die besloot na zijn studie en een carrière in Oostenrijk terug te keren naar zijn geboorteland en daar, dwars tegen de politieke en economische verdrukking in, op een afgelegen plek in de woestijn, zijn droom in praktijk te brengen. Hij stichtte daar in 1977 SEKEM, een oase waar ruim 2.000 mensen samen groenten en katoen verbouwen en levensmiddelen, textiel en geneesmiddelen produceren. Mensen met verschillende nationaliteiten en culturele achtergronden vormen er nog altijd samen een community. Met uiteenlopende voorzieningen als beroepsopleidingen, een medisch centrum, een centrum voor kunst en wetenschap. Een visionair die volhardt en de daad bij het woord voegt. ‘Zijn verhaal is een inspirerend voorbeeld voor mij,’ vertelt Hanna. Read more

Bookmark and Share

Het dorpshuis is gesloopt, maar de ondernemingszin is ongebroken ~ Dorpshuis Soesterberg


Soesterberg soest2002.nl

Marechausseekazerne Soesterberg
ills.: soest2002.nl

Maart 2014. Soesterberg krijgt eindelijk weer een dorpshuis. Het zag er lange tijd somber uit, met als dieptepunt de sloop van het voormalige dorpshuis Burgstede. Jarenlang voerden de Soesterbergers actie voor hun nieuwe dorpshuis, ze hebben gelobbyd en geprocedeerd tot aan de rechter toe. De gemeenteraad is nu om, de wensen voor een nieuw gemeenschapsgebouw worden momenteel geïnventariseerd. `Dit is zeker een doorbraak. De dorpsbewoners zijn nu weer aan zet. Dat is mooi, maar we zijn er nog lang niet,` klinkt het voorzichtig uit de mond van Silvijn Aerden, waarnemend voorzitter van het dorpshuis van Soesterberg.

Ruim veertig jaar geleden sloegen de dorpsbewoners van Soesterberg de handen ineen en brachten het benodigde geld bijeen voor de bouw van een eigen dorpshuis. De accommodatie kwam op een centrale plek in het dorp te staan, met een ruim Dorpsplein aan de voorzijde en even verder een uitgestrekt Evenemententerrein. Aanwinsten waar het dorp trots op was. Aerden: `Piet Pieren, de eerste voorzitter en een van de oprichters van dorpshuis Burgstede vertelde eens dat hij het als deel van zijn gezin beschouwde. Met dezelfde toewijding nam zijn opvolgster Jean-Marie van Staveren het van hem over. Ik op mijn beurt, heb diep respect voor de manier waarop mijn voorgangers samen met hen heel veel andere vrijwilligers zich decennialang hebben ingezet voor dit dorpshuis. Regelmatig lees ik verhalen over eigentijdse initiatieven van bewoners die zelf een gemeenschapsaccommodatie willen runnen. Dat deden wij hier veertig jaar geleden al, denk ik dan.`

Dieptepunt
Silvijn Aerden spreekt in de verleden tijd, want dorpshuis Burgstede is verkocht aan de gemeente en wordt gesloopt om plaats te maken voor appartementen. De relatie tussen het bestuur van dorpshuis Burgstede en het gemeentebestuur heeft hiermee het absolute dieptepunt bereikt. De Soester politiek heeft volgens de voorzitter van het dorpshuis nooit willen investeren in sociaal-culturele voorzieningen voor Soesterberg. Maar toen de Soesterbergers eenmaal zelf een accommodatie van de grond hadden gekregen, werd diezelfde gemeente hun grootste huurder. Aerden: `In de afgelopen veertig jaar boden we onderdak aan het gemeenteloket en hoorden de bibliotheek, de politiepost en de schoolsport tot onze vaste huurders. Onze exploitatie was vele malen goedkoper dan vergelijkbare voorzieningen in Soest die volledig in handen waren van de gemeente. Dan heb ik het opgeteld niet over tonnen, maar over miljoenen.’  Read more

Bookmark and Share

Voor de complimentjes hoef je het niet te doen ~ Dorpsraad Achterveld & Stoutenburg


Roskam suikerzak.eu

Ills.: suikerzak.eu

Maart 2014. `De Roskam, al 150 jaar de tweede huiskamer in Achterveld`, is te lezen in de entreehal van het dorpscafé annex hotel en partycentrum. In de opkamer met uitzicht op een vervallen coöperatiefabriek treffen drie vrouwen elkaar. Opgeteld hebben zij meer dan 20 jaar ervaring als lid van de gezamenlijke dorpsraad van Achterveld en Stoutenburg. Met een mengeling van trots en teleurstelling blikken zij terug. Op de kleine successen, op de soms ellenlange procedures van de overheid en op het opportunisme van de lokale politiek. Wijzend op alle energie die ze erin gestoken hebben: ‘De voldoening moet uit jezelf komen.’

Hoge verwachtingen
In Kasteel Stoutenburg gaf de gemeente Leusden in 1999 te kennen dat ze nauwer wilde samenwerken met de burgers. Met een wervelende PowerPoint presentatie werd in deze historische entourage het project ‘Buurt aan de beurt’ gelanceerd. Het gemeentelijk plan hield in dat elk dorp en elke wijk een adviesraad met 25 inwoners zou worden geïnstalleerd. Zo’n dorpsraad of wijkraad zou als formele gesprekspartner van het College van B & W gaan functioneren. In datzelfde jaar ging in de naburige dorpen Achterveld en Stoutenburg samen een voorlopige dorpsraad van start. ‘Je merkte destijds aan alles dat de gemeente er hoge verwachtingen van had. In beide dorpen was er ook veel belangstelling voor. Alleen liepen we niet warm voor het idee van een gekozen vertegenwoordiging. En ook het aantal van 25 leden vonden we te veel van het goede,’ herinnert José Huurdeman zich nog van het prille begin.

Gemeentewapen
Iedereen die zich destijds aanmeldde als lid van de voorlopige dorpsraad, is daar ook in terechtgekomen. De eerste voorzitter van deze gecombineerde raad kwam uit Stoutenburg. Daarna volgde er een gedeeld voorzitterschap van José Huurdeman, inwoonster van Stoutenburg, en Gerrit Kroeze uit Achterveld. In de praktijk hield deze functiedeling in dat de een het gezicht naar buiten was. José Huurdeman stroomlijnde intern het overleg. Uit een dikke map met documenten die zij heeft meegenomen, pakt Huurdeman haar aanstellingsbrief erbij. Naast het officiële briefhoofd staat pontificaal het gemeentewapen. Onderaan is de brief ondertekend door de burgemeester. Het was menens, de aanstelling was op basis van een formeel vastgelegde ‘Regeling’ tussen de dorpsraad en het College van B & W. `De gemeente heeft ons destijds met de rode loper binnengehaald,’ beaamt ook Gisela Tossaint, een van de dorpsraadleden van het eerste uur. Read more

Bookmark and Share

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Recent Rozenberg Quarterly Articles


  • Ads by Google
  • Rozenberg Quarterly Archives