DE KRANT – Een krant voor en door dementerenden


KRANTMaart 2014. Op 28.2.2014 is DE KRANT verschenen, de allereerste krant voor en door dementerenden. Het is een uitgave van het Odensehuis in Amsterdam, een inloophuis voor mensen met beginnende dementie. De krant kwam tot stand in samenwerking met de Gerrit Rietveld Academie (Amsterdam). Op zaterdag 12 april komt de tweede editie uit. Deze keer ter gelegenheid van het  ‘De-mens-zie Festival’.  Op die dag kan de stad kennis maken met het Odensehuis, de bezoekers en de activiteiten die ze daar organiseren.

Het festival en de krant zijn twee voorbeelden van de plannen die momenteel ontwikkeld worden om van de wijk een vriendelijker omgeving te maken voor mensen met dementie. Aanjager hiervan is Henri Snel. Snel doet onderzoek naar de relaties tussen Alzheimer en Architectuur en is als docent verbonden aan de Rietveld Academie.  Samen met studenten onderzoekt hij de mogelijkheden van een dementievriendelijke wijk. Dat gebeurt in nauwe samenwerking met de ervaringsdeskundigen,  met experts en buurtgenoten.

‘Mensen met dementie worden snel vergeten’, schrijft ontwerper Mees van Rijckevorsel in een redactionele bijdrage over de bedoeling van de Krant. De Krant moet dementerenden helpen om de weg te vinden in hun omgeving en om ze te informeren over wat er gebeurt in hun wijk. In de Gedachtenkamer van het Odensehuis hebben bezoekers met elkaar besproken wat ze belangrijk vinden in hun buurt. En wat ze er missen.
Over de vormgeving van de krant is duidelijk nagedacht. Op het omslag staat in koeienletters de naam vermeld: DE KRANT, daaronder een foto van Odensehuis-bezoekers. De onderwerpen die aan bod komen staan dichtbij het dagelijks leven: het winterweer, de namen van profclubs uit het voetbal, looproutes met markeringen voor mensen met dementie en een aankondiging van speciale rondleidingen voor mensen met dementie en hun mantelzorgers.

Binnenkort komt ZorgLab2015 uitvoeriger terug op het Amsterdamse Odensehuis en met een aantal  soortgelijke initiatieven voor mensen met beginnende dementie en hun mantelzorgers.

Lees DE KRANT: http://alzheimer-architecture.nl/Dementianewspaper.pdf

Bookmark and Share

Lang leven in het dorp ~ Bestuur dorpshuis en dorpsraad Nigtevecht


dorpie

Foto: Jarich Schaap

Maart 2014. Utrecht hoeft zich als Randstedelijke provincie de komende 20 jaar geen zorgen te maken over krimp, is de gangbare opinie. Toch is er volgens Cees Boonacker wel degelijk iets aan de hand: ‘De kleine kernen in Utrecht zijn aan het vergrijzen, de jeugd trekt weg en plaatselijk is er sprake van krimp. Het lastige is dat het om een langdurig en tamelijk onzichtbaar proces gaat. En dat zowel de oorzaken als de gevolgen voor ieder dorp weer kunnen verschillen.’  Zijn afscheid grijpt de voorzitter van de UVKK aan om stil te staan bij de vraag in hoeverre deze demografische veranderingen de komende decennia hun stempel zullen drukken op de kleine kernen.

Volgend jaar wordt Cees Boonacker 75 jaar, daarmee is hij met recht ervaringsdeskundige te noemen als het over vergrijzing gaat. Vanuit de functies van voorzitter van het dorpshuis in Nigtevecht en secretaris van de plaatselijke dorpsraad kent hij bovendien de ins en outs van het dorpsleven. Toch kost het hem zichtbaar moeite om in een paar volzinnen uit te leggen in welke mate de samenstelling van de dorpsbevolking aan het veranderen is. En hoe dat doorwerkt op de leefbaarheid en het karakter van zijn dorp, laat staan in hoeverre dit het geval is in de 36 andere kleine kernen in de provincie Utrecht. Op zoek naar meer houvast en steekhoudende cijfers over die verschuivingen, valt op dat de gewenste statistische gegevens op de schaal van een kleine kern ontbreken.

Bonte lappendeken
Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft onlangs op de website www.demowijzer.nl een digitale kaart gepresenteerd die op buurt- en dorpsniveau met kleuren aangeeft in welke mate er sprake is van groei, dan wel krimp. In de provincie Utrecht springen de steden er uit als flinke groeiers. Daar zal niemand van opkijken. Het wordt interessant als we surfend over de kaart van de provincie Utrecht inzoomen op buurt- en dorpsniveau. Wie de loep er op zet, ziet per wijk, buurt en dorp veel meer verscheidenheid. Dan blijkt dat deze provincie een bonte lappendeken is waar groei en krimp pal naast elkaar voorkomen. Boonacker:  ‘Dat is inderdaad een indicatie, maar bij fenomenen als krimp, vergrijzing en ontgroening gaat het om langdurige processen. Wil je daar echt inzicht in krijgen, dan heb je toch meer gegevens nodig dan deze kaarten kunnen bieden.’ Read more

Bookmark and Share

Wind als inkomstenbron voor de leefbaarheid ~ Stichting Windmolens Ternaard


windmolen duurzaamthuis.nl

Ills.: duurzaamthuis.nl

Maart 2014. In de provincie Utrecht zoeken pioniers elkaar op om alternatieve energiebronnen aan te boren en gezamenlijk zonnepanelen te plaatsen. In Friesland zijn ze een stap verder, daar spelen organisaties van dorpsbelang al jarenlang een actieve rol bij de energiewinning. Zoals in Ternaard, waar de winst uit vijf dorpswindmolens de hele dorpsgemeenschap ten goede komt. Jaarlijks kunnen ze daar circa 20- tot 30.000 euro besteden aan energiebesparing, sociale projecten en verbeteringen van de leefomgeving. Pepijn Binkhorst van de Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU) ziet ook in Utrecht mogelijkheden voor dorpscomités die bereid zijn hun nek uit te steken.

Ternaard is een dorp met krap 1500 inwoners en ligt aan de kust van de Waddenzee, de kop van Friesland. Het is een van de regio’s in ons land waar bevolkingskrimp op de loer ligt. Met bijkomende kwalen als wegtrekkende jongeren, werkloosheid, vergrijzing en economische malaise. Alle reden dus om op zoek te gaan naar creatieve oplossingen. Frederik van der Lugt, destijds voorzitter van de vereniging Dorpsbelangen Ternaard, vatte vijftien jaar geleden het plan op om windmolens rond het dorp te plaatsen. Tegenwoordig is hij voorzitter van de stichting Windmolen Ternaard: ‘Ik zag een enorme toekomst in het verschiet liggen voor windenergie. Helemaal zo dicht bij de kust, wij wonen hier in een van de meest windrijke omgevingen van ons land.’

Aarzelend
De vijf molens die rond het dorp staan zijn voor 70 procent in het bezit van de bewoners, verenigd in de Stichting Windmolens Ternaard. De resterende dertig procent is in handen van een drietal boeren die de molens op hun grondgebied hebben. Het unieke van het initiatief in Ternaard is dat de initiatiefnemers hun ideële doelstelling van schone energie op een slimme manier combineren met, zakelijk gezien, een lucratieve aanpak en een sociale besteding van de opbrengsten. De financiering van de molens is afkomstig van participaties door de dorpsbewoners zelf. Dat is in drie tranches gegaan blikt de initiatiefnemer terug op het prille begin. Van der Lugt: `De eerste tranche verliep nog aarzelend. Ondanks een rente van tien procent die wij in het vooruitzicht stelden. Het kostte aanvankelijk moeite om mensen hier te overtuigen. Toen dat eenmaal lukte, waren we heel snel door de tweede en derde tranche heen.’  Read more

Bookmark and Share

In Schalkwijk voelen de jongeren zich op hun plek ~ SooS Casafina


Schalkwijk-nl.wikipedia.org

Schalkwijk
Ills.: nl.wikipedia.org

Maart 2014. Jongerensoos Casafina is meer dan een vertrouwde plek waar de jongeren uit Schalkwijk elkaar iedere vrijdag op hun vaste soosavond treffen. Het is ook een broedplaats voor leuke feestjes, maatschappelijke activiteiten en grote dorpsevenementen. En voor de jongeren die dit organiseren is het een leerschool. Toen het vervallen gebouwtje vijf jaar geleden werd afgebroken, hebben de jongeren het eigenhandig herbouwd. Dankzij de royale steun uit het dorp lukte het om de benodigde twee ton bij elkaar te krijgen. Schalkwijk koestert zijn jongeren nog steeds. Dat blijkt wel uit de tien appartementen die een familiebedrijf vorig jaar op hun vrijkomende bedrijfsterrein heeft gebouwd voor de jongeren uit het dorp.

Het is pas drie uur als in de prille ochtend van zaterdag 27 april de lichten aangaan in het leegstaande dorpshuis ‘Het Gebouw’ aan de Jhr. Ramweg. Terwijl heel Schalkwijk nog in diepe rust is, zijn zo’n vijftien jongeren druk in de weer met wafelijzers, beslag en tafels die in twee lange rijen worden geschoven. Een uithangbord met een pijl die wijst naar de plek waar wafels verkocht worden, ligt klaar als stille getuige van de verkoopactie die aanstaande is. Een kleine tien uur later rijden auto’s af en aan om de bestelde wafels bij het voormalige dorpshuis af te halen. Binnen staan twaalf jonge mannen met opgestroopte mouwen en schorten voor als volleerde bakkers achter de wafelijzers. De baklucht van zoete wafels en galmende muziek roepen de sfeer op van een dorpskermis. Verderop in het dorp verkopen jongeren in duo’s hun wafels deur aan deur. ‘Het is behoorlijk aanpoten om alle bestellingen op tijd te kunnen verwerken,’  vertelt Rik van der Werf, een van de bestuursleden, terwijl hij zijn schort afdoet.

Tegenprestatie
Twintig meter verderop staat hun eigen soosgebouw, daar vertellen Rik van der Werf en zijn medebestuurslid Tommy van der Linden dat de opbrengst van de wafelactie ten goede komt aan de regionale vastenactie van de kerk. Ooit is afgesproken dat ze eens per jaar als tegenprestatie een evenement voor dit doel organiseren, de jongerensoos staat namelijk op de grond van de katholieke kerk. Het is voor het eerst dat ze een wafelactie houden. Het loopt als een trein, de twee schatten dat de opbrengst veel hoger zal zijn dan er de laatste jaren binnenkwam met hun tentfeesten. `Dat is niet origineel meer, die feesten heb je tegenwoordig het hele jaar door. Bovendien leveren tentfeesten ook steeds minder op. Vandaar dat wij het dit jaar over een andere boeg gooien. Je hoopt dat het goed gaat, maar zoveel succes had ik niet verwacht, ` aldus Tommy van der Linden aan een van de statafels in hun SooS Casafina. Read more

Bookmark and Share

Je hebt mensen met een lange adem nodig ~ KNHM Utrecht


kernmetpitMaart 2014. De KNHM is in kleine kernen vooral bekend van de jaarlijkse ‘Kern met pit‘ campagne. Maar ze doen veel meer. ‘Voor bewonersgroepen die aan de slag willen met het verbeteren van hun straat, hun buurt of dorp, hebben we enorm veel expertise in huis,’ aldus Joost Kingma, voorzitter van de afdeling Utrecht van de KNHM. `Wij voorzien ze graag van advies over organisatorische, financiële en ook technische kwesties. En komen wij er zelf niet uit, dan hebben we ook nog een hoogwaardig netwerk van deskundige professionals achter de hand.’ Kingma wijst op de mogelijkheid voor besturen van dorpshuizen en dorpscomités om hun vragen voor te leggen aan de KNHM.

KNHM staat voor Koninklijke Nederlandse Heide Maatschappij. Voor het gemak heeft Joost Kingma het regelmatig over de Heidemij. De afkorting KNHM is al net zo’n tongbreker als UVKK, merkt hij halverwege tussen neus en lippen op. Iets meer dan 125 jaar geleden werd de KNHM opgericht voor het ontginnen en in cultuur brengen van woeste gronden op het platteland. Dat was het begin van een onderneming die zowel maatschappelijk verantwoord als commercieel succesvol bleek te zijn. In 1972 werd een scheiding aangebracht tussen de commerciële en ideële activiteiten. De commerciële tak groeide uit tot een internationaal opererend concern dat sinds 1997 de naam Arcadis draagt. Joost Kingma: ‘De KNHM vormt sindsdien de ideële tak met een landelijk bureau en een kleine staf met professionals. Doordat ze gelieerd zijn aan Arcadis, kan de KNHM een beroep doen op hun hooggekwalificeerde expertise.’ Read more

Bookmark and Share

Bruggen slaan voor het algemeen dorpsbelang ~ Belangenvereniging Den Dolder


DenDolder

Ills.: www.fornhese.com

Maart 2014. Om een vuist te kunnen maken tegen de massieve woningbouwplannen van de gemeente Zeist is in 2007 de belangenvereniging Den Dolder opgericht. ‘De gemeente wilde op basis van een aantal grootschalige ontwikkelingsprojecten in korte tijd achthonderd woningen in Den Dolder dumpen. Vijftig procent meer woningen, absurd voor zo’n klein dorp natuurlijk.’ De plannen zijn weliswaar realistischer geworden en de verhoudingen met de gemeente zijn genormaliseerd. Toch klinkt er nog altijd verontwaardiging door in zijn stem als Jan Scherphuis, voorzitter van de belangenvereniging, terugblikt op die periode. `Nee, eenvoudig is het niet geweest. Allerminst.`

Als aan het eind van het interview ter sprake komt hoeveel tijd er in zijn functie gaat zitten, pakt Scherphuis de agenda er toch even bij. Bladerend door de afgelopen weken, blijft zijn wijsvinger steeds even stilstaan bij een afspraak die te maken heeft met zijn voorzitterschap. Hij komt al gauw op twee, drie vergaderingen in de week. Dat valt hem nog mee, in periodes waarop hij avonden achtereen de deur uit is voor de belangenvereniging, telt hij met gemak het dubbele aantal. De dagelijkse mailwisselingen en alle telefoontjes tussendoor zijn dan nog niet meegerekend. ‘Het komt erop neer,’ sluit Jan Scherphuis af,  ‘dat je er zo’n beetje een halve dagtaak aan hebt als je het goed wilt doen.’

Verontwaardiging
Het initiatief voor de oprichting van een belangenvereniging in Den Dolder ontstond een jaar of zes geleden toen de gemeente Zeist het dorp overviel met nogal opmerkelijke uitbreidingsplannen. `Buitenproportioneel en absurd voor zo’n dorp,` noemt Jan Schephuis het voornemen van de gemeente Zeist om, zoals hij zegt: `hun toenmalige ambitieuze en inmiddels onrealistisch gebleken bouwopgave in deze groene uithoek van de Gemeente Zeist te realiseren.` Toen de plannen naar buiten kwamen, stonden de verhoudingen tussen Den Dolder en Zeist meteen op scherp. De verontwaardiging onder de dorpsbewoners was enorm. En de doorgaans nogal afstandelijke verhouding met Zeist sloeg om in woede. Scherphuis: `Historisch gezien heeft Den Dolder niet veel op met Zeist. En overval je ons dan met zulke onzalige plannen, ja, dan zijn de rapen natuurlijk gaar.` Read more

Bookmark and Share

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Recent Rozenberg Quarterly Articles

  • Rozenberg Quarterly Archives