Als het dorp de zorg naar eigen hand zet. Over vergrijzing en het platteland als proeftuin voor zorgvernieuwing


Austerlitz3

Foto nl.wikipedia.org

Maart 2014. Het aantal ouderen in Nederland steeg de afgelopen tien jaar. En deze vergrijzing zal de komende decennia nog verder toenemen nu de babyboom generatie de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Het Planbureau voor de Leefomgeving liet in het rapport `Vergrijzing en Ruimte` onlangs zelfs weten dat er een dubbele vergrijzing in aantocht is. Bovenop een stijging van het aantal 65-plussers, van 16 % in 2012 naar 25 %  in 2040, voorspelt het PBL een forse groei van de generatie 75-plussers. In 2040 is maar liefst 14% van de bevolking 75 jaar of ouder. Dit zijn cijfers die uitnodigen stil te staan bij deze demografische aardverschuiving. Bijvoorbeeld bij de gevolgen die dit heeft voor de zorg. Welke knelpunten dienen zich aan? En op welke manier wordt er gewerkt aan oplossingen?

We worden niet alleen ouder, maar ook steeds gezonder. De leefomstandigheden en de gezondheid van de huidige generatie ouderen zijn de afgelopen decennia sterk verbeterd. Het beeld van bejaarden achter geranium is achterhaald, ouderen zijn actiever, trekken er veel vaker op uit en laten zich in maatschappelijk opzicht meer dan ooit gelden. Deze vitalisering wordt weerspiegeld in het taalgebruik. In plaats van bejaarden is bijvoorbeeld de term senioren steeds meer in zwang geraakt. En 70-plussers worden minzaam aangeduid als de zilveren generatie. Zelfs 80-plussers mijden de term bejaarde vanwege de associatie met gebrekkige en hulpbehoevende ouderen. Deze omslag brengt met zich mee dat er anders gekeken wordt naar de pensioengerechtigde leeftijd. Tot voor kort konden zestig plussers in de VUT, vroegtijdige pensionering die, zo was de redenering, ‘vutters` de kans bood om eerder  ‘van hun oude dag te genieten`. Inmiddels is de pensioenleeftijd opgetrokken van 65 naar 67 jaar omdat ouderen op die leeftijd veel vitaler zijn. Dat klopt ook, met de aantekening dat dit niet voor iedereen en overal in gelijke mate geldt. Veel ouderdomsverschijnselen en bijkomende kwalen dienen zich op latere, hoogbejaarde, leeftijd aan. Maar de gezondheidsverschillen lopen op die leeftijd zeer uiteen. En ook de leeftijdsopbouw is niet gelijkmatig verdeeld over het land. Met andere woorden, om de gevolgen van vergrijzing te onderkennen moet gekeken worden naar meer factoren dan alleen de leeftijd. Read more

Bookmark and Share

Dorpscomité’s passen bij modern openbaar bestuur ~ VNG Utrecht


Nieuwegein = dearchitect.nl

Stadhuis Nieuwegein
Ills.: dearchitect.nl

Maart 2014. Minister Plasterk breekt in zijn beleidsnotitie ‘Bestuur in samenhang‘  een lans voor dorps- en wijkraden. Hij heeft onlangs een inventarisatie laten maken van alle dorps- en wijkraden in ons land en concludeert dat dorpsraden een nuttige aanvulling zijn op de bestaande bestuurslagen. Plasterk ziet een taak voor ze weggelegd als brug tussen de burger en de lokale samenleving. Is dit de aanzet voor een herwaardering van dorpscomités? Pim Bannink, secretaris van de VNG afdeling Utrecht zou dit toejuichen: ‘Dorpsraden en dorpscomités passen wat mij betreft heel erg bij modern openbaar bestuur.’

De afdeling Utrecht van de Vereniging Nederlandse Gemeenten is gehuisvest in het stadhuis van Nieuwegein. In dit futuristisch ogende gebouw, hoge open ruimtes, veel glas en wit pleisterwerk, gelegen aan de rand van een overdekt winkelcentrum, lijkt de wereld van de kleine kernen ver weg. Toch is dat maar betrekkelijk, blijkt uit de beknopte geschiedenisles die Bannink geeft over het ontstaan van Nieuwegein. Hij wijst op de twee voormalige dorpen Jutphaas en Vreeswijk die in 1971 zijn samengevoegd. Om onder een nieuwe naam uit te groeien tot een stad met 60.000 inwoners. Bannink: ‘Interessant is vooral dat in een aantal oude delen het dorpse karakter bewaard is gebleven. Het voormalige dorp Vreeswijk is tegenwoordig zowaar een beschermd dorpsgezicht. En ook Jutphaas heeft het eigen karakter behouden. Niet alleen in de bouw en de stratenpatronen zijn de oude dorpen nog heel herkenbaar, ook in de sociale structuren. Het zijn delen van de stad met een eigen signatuur. Mensen vertellen met trots dat ze uit Vreeswijk of Jutphaas komen.’

Zelfwerkzaamheid
Pim Bannink heeft de mores van het dorpsleven in Gelderland leren kennen in een gemeente met een groot aantal kleine kernen. Zijn vader was daar burgemeester. Tijdens zijn loopbaan als raadsgriffier heeft hij onder meer in een plattelandsgemeente gewerkt. En als huidige bewoner van een dorp in de provincie Utrecht merkt hij ook nu weer dat het belangrijk is om rekening te houden met de dorpscultuur en de sociale verbanden in een kleine gemeenschap. Bannink:  ‘Ik durf zelfs te stellen dat die sociale structuren in kleine kernen taaier en duurzamer zijn dan de veranderingen die het gevolg zijn van een bestuurlijke herindeling. De lijnen in een klein dorp zijn kort en de mensen kennen elkaar door en door. De zelfwerkzaamheid in kleine kernen is over het algemeen ook groot, er is een zekere traditie om zaken zelf op te pakken.’  Volgens Bannink zijn bestuurders zich deze bijzondere omstandigheden bewust, naar zijn indruk is er in de ambtelijke organisatie op dit punt nog een inhaalslag te maken. Read more

Bookmark and Share

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Recent Rozenberg Quarterly Articles

  • Rozenberg Quarterly Archives