Dorpsraad Nigtevecht

No comments yet

FietsbrugNigtevecht---noord-holland.nl

Fietsbrug Nigtevecht
Ills.: noord-holland.nl

Maart 2014. In het voorjaar van 2009 nam de dorpsraad van Nigtevecht het initiatief om een dorpsvisie op papier te zetten. Aanleiding was de ophanden zijnde gemeentelijke herindeling. Nigtevecht wilde zich presenteren aan de nieuwe gemeente. En het oude gemeentebestuur vóór de overdracht een document aanbieden waarin stond aangegeven waar het dorp trots op is, wat ze willen behouden en wat ze in de toekomst veranderd willen zien. Vier jaar later is deze visie nog altijd een belangrijk ijkpunt. Kees Neervoort, voorzitter van de dorpsraad: `Wij beschouwen de dorpsvisie als een sociaal contract met het dorp, het is een gedeeld kompas bij onze keuzes en standpunten.’

Een gemeentelijke herindeling hing al in de lucht toen de dorpsraad van Nigtevecht in 2007 van start ging. Een overweldigende meerderheid van 80% van de bevolking sprak zich in die tijd uit voor het zelfstandig voortbestaan van de gemeente Loenen. Tegelijkertijd werd steeds duidelijker dat in politieke kringen de besprekingen vooral gingen over de vraag voor welke combinatie van gemeenten gekozen zou worden. Cees Boonacker, secretaris van de dorpsraad: `Wij hadden al snel door dat het weinig zin had om ons als dorpsraad in een ondoorzichtig politiek steekspel te mengen. Vandaar dat we zochten naar een manier om te anticiperen op de nieuwe situatie. Het opstellen van een dorpsvisie leek ons in deze situatie een passende manier om de belangen van Nigtevecht voor het voetlicht te brengen op het moment dat die nieuwe gemeente zich aandiende. Want als kleine kern en ook nog eens ver van het centrum af gelegen, wilden wij onze huid zo duur mogelijk verkopen.’

Fundering
Er zijn diverse methoden in omloop om de leefbaarheid in kleine kernen onder de loep te nemen en samen met dorpsbewoners plannen voor de toekomst te smeden. Dat gebeurt onder namen als: de dorpsspiegel, het tafelgesprek, DOP’s oftewel dorpontwikkelingsplannen, lokaal leefbaarheidplan, dorp omgeving plan plus en de dorpsaanpak. Het opmerkelijke van de aanpak in Nigtevecht is dat ze hier hun visie afronden op het moment dat er normaliter nog een vertaalslag naar concrete plannen volgt. Om de reikwijdte van hun dorpsvisie toe te lichten pakt Cees Boonacker de luxe uitgevoerde papieren versie er bij: `Hierin staat in feite beschreven waar we het als dorpsraad allemaal voor doen. Het is de fundering van onze plannen en de keuzes die we maken, niet meer en niet minder. Het mooie van dit concept is dat het niet afhankelijk is van de wisselende koersen in de politiek. Of na een tijdje alweer achterhaald is door financiële tegenvallers.’

Overdrachtsdocument
In eerste instantie was het vooral uit praktische overwegingen om aan de stap naar concrete plannen achterwege te laten. Kees Neervoort:`Normaal gesproken bespreek je een traject voor een dorpsplan vooraf met de gemeente. Wil je resultaten boeken, dan is het wel zo verstandig om al in een vroeg stadium met ze te overleggen over een mogelijk vervolg. Maar dat ging in onze situatie allemaal niet op. De gemeenteraad van Loenen werd opgeheven, in die situatie wil je een nieuwe raad natuurlijk niet opzadelen met plannen die net voor sluitingstijd zijn afgesproken. Dat vonden wij zelf ook niet gepast. Wij hoopten wel op steun voor onze visie. Dat is ook gebeurd. Het is zelfs zo dat de raad van Loenen onze dorpsvisie ongewijzigd heeft toegevoegd aan de overdrachtsdocumenten voor de nieuwe gemeente Stichtse Vecht. Een betere introductie konden we ons niet wensen.`

Klankbordgroep
Er was ook een meer principiële overweging om voor een lange termijn visie te kiezen in plaats van een dorpsplan voor de komende drie, vier jaar. Dan gaat het over de legitimatie van de dorpsraad en het draagvlak van het document. Kees Neervoort: `Wij hadden geen behoefte aan het zoveelste rapport van de dorpsraad. Het moest een document met statuur worden dat ook echt door het hele dorp gedragen werd. Van die orde. Om die reden hebben wij een klankbordgroep samengesteld met dorpsbewoners uit alle mogelijke geledingen en verenigingen. Het is gelukt een groep van zo’n twintig mensen bij elkaar te krijgen die bereid waren om een half jaar lang zo eens in de twee weken een avond bij elkaar te komen in het Dorpshuis.’ Daar hebben ze in werkgroepen over heel uiteenlopende thema’s gepraat. Iedereen kon aanschuiven. Tussen de bijeenkomsten door was er onderling druk mailverkeer en werden zaken uitgezocht.

Aanvullende gesprekken
Al doende werd duidelijk welke personen er in deze opzet misten en welke belangen in het dorp op deze manier onderbelicht bleven. Vandaar dat er afzonderlijke gesprekken zijn gevoerd met zo’n vijftien tot twintig personen: deskundigen, sleutelpersonen, maatschappelijke organisaties en ondernemingen. Zo is met de kerk gesproken over het gebruik van het kerkgebouw en het overvolle kerkhof. En zijn er zaken aangekaart met de woningcorporatie, met de enige winkelier van het dorp, de eigenaar van een fabriek en met boeren in de directe omgeving. Een aantal bewoners met een bijzondere expertise op hun vakgebied bood zich spontaan. En een bewonersdelegatie uit Nigtevecht is afgereisd naar Den Helder om met de directie van Gulf Oil te praten over de veiligheid van de gigantische olieopslagtanks in de directe omgeving van het dorp. Al deze aanvullende gesprekken leverden belangrijke informatie op voor de bijeenkomsten van de klankbordgroep.

Identiteit
Dit alles heeft geleid tot een gezamenlijk dorpvisie. In essentie staat daarin beschreven wat voor een dorp Nigtevecht wil zijn en op welke manier de circa 1600 dorpsbewoners er met elkaar willen samenwonen. De dorpscultuur wordt getypeerd als een aangename mix van stadse karaktertrekken en een typische dorpsmentaliteit. De sociale controle is groot, staat erin vermeld. Iedereen mag meedoen, maar er is ook ruimte voor mensen die er alleen vanwege de rust en de natuur wonen of een sociaal leven buiten het dorp prefereren. Cees Boonacker:`Veel dorpsplannen focussen op de knelpunten, die zijn richtinggevend voor de maatregelen die worden aanbevolen. In ons concept staan we ook stil bij aspecten waar we in feite heel tevreden over zijn en die we graag zo willen houden. Wij proberen samen de essentiële onderdelen van de identiteit van ons dorp te benoemen, zonder daar gelijk een plan van aanpak aan te koppelen.’

Vast stramien
Uitgewerkte plannen mogen dan ontbreken in de dorpsvisie van Nigtevecht, er worden wel degelijk lijnen uitgezet naar de toekomst. Dat gebeurt met een kleine twintig onderwerpen, variërend van winkels, horeca en sport tot openbaar vervoer, onderwijs en gezondheidszorg. Elk thema wordt volgens eenzelfde stramien behandeld. Als eerste staat aangegeven hoe de vlag er bij hangt. Bij de winkels lezen wij dat Nigtevecht het moet doen met één supermarkt, één bakker, één café en een ambulante bloemenstal. In de daaropvolgende stap blijkt uit een analyse dat de vooruitzichten somber stemmen vanwege het beperkte inwonertal en de kooporiëntatie van de bewoners. Dan volgt als derde een blik op de toekomst, met een pleidooi om vanwege de vergrijzing de voorzieningen te behouden. Het thema wordt afgesloten met een oproep aan de bewoners om te onderkennen dat de laatste voorzieningen in het dorp belangrijk zijn voor de leefbaarheid. En een oproep aan de gemeente om zich vanwege diezelfde reden soepel op te stellen bij maatregelen als het verstrekken van vergunningen. De vier onderdelen komen bij ieder thema terug.

Goede graadmeter
Ter geruststelling voor wie denkt dat zo’n visie een tamelijk voorspelbaar en misschien zelfs wel saai verloop kent, waar weinig mensen meer warm voor lopen: in het najaar van 2009 togen ruim 200 dorpsbewoners naar het Dorpshuis van Nigtevecht om de presentatie van de dorpsvisie bij te wonen. Een van de bewoners had de hoofdpunten aan de hand van foto’s van Nigtevecht in beeld gebracht in een professioneel uitgevoerde diapresentatie. Daarop volgde een levendige discussie over een aantal hete hangijzers. Cees Boonacker: `Je denkt dat na zo veel voorwerk het meeste wel is gezegd. En dat je de standpunten onderhand wel kent. Toch verraste het ook mij op sommige punten wat er ter sprake kwam. En vooral hoe sterk sommige zaken bij de mensen leven, wat in een enkel geval zelfs tot een felle woordenwisseling leidde. Dit laatste bevestigt overigens onze keuze om zo’n avond te laten leiden door een onafhankelijke voorzitter. Maar los van de vragen, de twistpunten en tips die uit de zaal komen, is vooral de dynamiek en de sfeer van zo’n avond een goede graadmeter voor de zaken die je als dorpsgemeenschap met elkaar wilt delen.’

Heikel onderwerp
De dorpsvisie heeft ook zijn beperkingen, dat realiseren ze zich in Nigtevecht wel degelijk. Een goed voorbeeld is de discussie rond de komst van een fietsbrug over het Amsterdam Rijnkanaal (ARK), bestemd voor recreanten. Een lang slepende kwestie: in de afgelopen vijf jaar zijn er al diverse informatieavonden over gehouden en inspraakprocedures uitgevoerd. Cees Boonacker: `Het blijkt een heikel onderwerp te zijn. De meningen in het dorp waren verdeeld over aspecten als de locatie van de brug en de hoogte ervan. Vandaar dat de dorpsvisie zich beperkte tot het voorstel om eerst maar eens de voor- en nadelen van de komst van de brug op tafel te leggen, voordat er knopen doorgehakt werden. Veel meer viel er destijds niet over te zeggen.

Nieuw leven inblazen
Inmiddels ligt er een nieuw ontwerp voor de fietsbrug op tafel. Er is gekozen voor een andere locatie en ook is de aanrijdroute gewijzigd. Voor de dorpsraad was dit aanleiding om de klankbordgroep van de dorpsvisie nieuw leven in te blazen. Cees Boonacker:`Bij controversiële en complexe onderwerpen als zo’n fietsbrug hebben wij als dorpsraad behoefte aan feedback uit alle geledingen van het dorp.` De nieuwe klankbordgroep bestaat uit circa 25 dorpsgenoten. De groep heeft in principe een vaste bezetting, maar iemand die geïnteresseerd is in een specifiek onderwerp kan ook per keer aanschuiven. Veel deelnemers uit de klankbordgroep van de dorpsvisie hebben zich opnieuw aangemeld. Cees Boonacker:`De nieuwe aanwas bestaat vooral uit de jongere generatie, veel 30-ers en 40-ers. Dat is een groep die heel moeilijk te strikken is om zitting te nemen in het bestuur van de dorpsraad. De werkwijze van een klankbordgroep is praktischer, veel gaat via de mail, dat spreekt ze meer aan. De klankbordgroep komt vier keer per jaar bij elkaar, alleen als het echt nodig is, zoeken zij elkaar vaker op.

Waardevolle instrumenten
Met de introductie van de klankbordgroep als aanvullend platform om dorpszaken aanhangig te maken, geeft Nigtevecht een eigen invulling aan de wens van de gemeente Stichtse Vecht om gebiedsgericht te werken. De bestuurders en ambtenaren willen meer zaken in overleg met de dorpsbewoners regelen, dit staat in een recente kadernota. Ze overleggen dan het liefst met groepen die representatief zijn voor de dorpsbevolking. Kees Neervoort: `Met een dorpsvisie en de installatie van een klankbordgroep beschikken wij als dorpsraad over twee waardevolle instrumenten om als gesprekspartner van de gemeente op te treden.’

Gouden tip:
De dorpsvisie is geen document van de dorpsraad. Het bewijst pas zijn waarde als het door de hele dorpsgemeenschap wordt gedragen.

De dorpsvisie van Nigtevecht

Wie op internet rond wil kijken voor meer informatie over dit onderwerp:
– Wie meer wil weten over de werkzaamheden van de dorpsraad van Nigtevecht: www.dorpsraadnigtevecht.nl Op dezelfde site is de dorpsvisie te vinden. De fraai geïllustreerde versie vindt u hier: www.dorpsraadnigtevecht.nl (PDF) En de tekstversie hier: www.dorpsraadnigtevecht.nl (PDF)
– De termen dorpsvisie en dorpsplan worden nogal eens door elkaar gebruikt. Per provincie en ook per gemeente verstaat men er iets anders onder. Een overzichtelijke brochure over het maken van en dorpsvisie en een dorpsplan komt uit Limburg. In deze uitgave, die stamt van 2005, is het hele proces van visie naar plan op een rijtje gezet: www.vkkl.nl (PDF)
– Het stramien dat in Limburg wordt gevolgd biedt in grote lijnen de basis voor het gros van de trajecten die in Brabant DOP of iDOP’s (integrale- dorps ontwikkelingsplannen) worden genoemd, heten elders dorpswaardering, omgeving plan, of belevingsonderzoek of dorpsspiegel. Wie de laatste stand van zaken wil weten kan een kijkje nemen bij de LVKK: www.lvkk.nl  Alle provinciale verenigingen voor kleine kernen zijn hierbij aangesloten.
– Onder de paraplu van de UVKK is onlangs verspreid over vier provincies en in veertien dorpen een proef gedaan met dorpstrajecten die geënt zijn op de krimpproblematiek. Met als opgave om zich als dorpsgemeenschap te beraden op de gevolgen van dalende bevolkingsaantallen. Het verslag van dit door het Ministerie van Binnenlandse Zaken gesubsidieerde project is te vinden op: www.lvkk.nl
– De werkwijze van deze pilots was sterk geënt op de manier waarop in Gelderland dorpsvisies tot stand komen. Zie hiervoor: www.vkkgelderland.nl en www.vkkgelderland.nl (PDF) Meest opvallende van deze Gelderse aanpak is de inzet van zogeheten procesbegeleiders, dat zijn vrijwilligers die door de VKK Gelderland worden getraind om een werkgroep terzijde te staan bij het maken van een dorpsvisie. In Gelderland hebben zij een poule van zo’n 60 vrijwilligers die als procesbegeleiders kunnen worden ingezet. Voor meer informatie: www.vkkgelderland.nl
– In de Gelderse gemeente Bronkhorst is, behalve krimp, ook de WMO en de omslag in het welzijnswerk naar `welzijn nieuwe stijl` de aanleiding geweest om met een dorpsvisie aan de slag te gaan. Meer informatie hierover: www.movisie.nl
– En in Friesland is het zoeken naar de identiteit van het dorp gebruikt als kapstok om bewoners in kleine kernen om de tafel uit te nodigen. Het praten over wat zij in hun dorp waarderen is een opstap is om na te denken over de toekomst van het dorp. Meer informatie:
www.doarpswurk.nl/

 

image_pdfimage_print
Bookmark and Share

Comments

Leave a Reply





What is 9 + 14 ?
Please leave these two fields as-is:
IMPORTANT! To be able to proceed, you need to solve the following simple math (so we know that you are a human) :-)



Ads by Google

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Recent Rozenberg Quarterly Articles

  • Rozenberg Quarterly Archives