Het dorpshuis is gesloopt, maar de ondernemingszin is ongebroken ~ Dorpshuis Soesterberg

No comments yet

Soesterberg soest2002.nl

Marechausseekazerne Soesterberg
ills.: soest2002.nl

Maart 2014. Soesterberg krijgt eindelijk weer een dorpshuis. Het zag er lange tijd somber uit, met als dieptepunt de sloop van het voormalige dorpshuis Burgstede. Jarenlang voerden de Soesterbergers actie voor hun nieuwe dorpshuis, ze hebben gelobbyd en geprocedeerd tot aan de rechter toe. De gemeenteraad is nu om, de wensen voor een nieuw gemeenschapsgebouw worden momenteel geïnventariseerd. `Dit is zeker een doorbraak. De dorpsbewoners zijn nu weer aan zet. Dat is mooi, maar we zijn er nog lang niet,` klinkt het voorzichtig uit de mond van Silvijn Aerden, waarnemend voorzitter van het dorpshuis van Soesterberg.

Ruim veertig jaar geleden sloegen de dorpsbewoners van Soesterberg de handen ineen en brachten het benodigde geld bijeen voor de bouw van een eigen dorpshuis. De accommodatie kwam op een centrale plek in het dorp te staan, met een ruim Dorpsplein aan de voorzijde en even verder een uitgestrekt Evenemententerrein. Aanwinsten waar het dorp trots op was. Aerden: `Piet Pieren, de eerste voorzitter en een van de oprichters van dorpshuis Burgstede vertelde eens dat hij het als deel van zijn gezin beschouwde. Met dezelfde toewijding nam zijn opvolgster Jean-Marie van Staveren het van hem over. Ik op mijn beurt, heb diep respect voor de manier waarop mijn voorgangers samen met hen heel veel andere vrijwilligers zich decennialang hebben ingezet voor dit dorpshuis. Regelmatig lees ik verhalen over eigentijdse initiatieven van bewoners die zelf een gemeenschapsaccommodatie willen runnen. Dat deden wij hier veertig jaar geleden al, denk ik dan.`

Dieptepunt
Silvijn Aerden spreekt in de verleden tijd, want dorpshuis Burgstede is verkocht aan de gemeente en wordt gesloopt om plaats te maken voor appartementen. De relatie tussen het bestuur van dorpshuis Burgstede en het gemeentebestuur heeft hiermee het absolute dieptepunt bereikt. De Soester politiek heeft volgens de voorzitter van het dorpshuis nooit willen investeren in sociaal-culturele voorzieningen voor Soesterberg. Maar toen de Soesterbergers eenmaal zelf een accommodatie van de grond hadden gekregen, werd diezelfde gemeente hun grootste huurder. Aerden: `In de afgelopen veertig jaar boden we onderdak aan het gemeenteloket en hoorden de bibliotheek, de politiepost en de schoolsport tot onze vaste huurders. Onze exploitatie was vele malen goedkoper dan vergelijkbare voorzieningen in Soest die volledig in handen waren van de gemeente. Dan heb ik het opgeteld niet over tonnen, maar over miljoenen.’ 

Kostbare grond
Door de jaren heen hebben gemeente en dorpshuis in harmonie met elkaar samengewerkt. Er kwam een kink in de kabel op het moment dat er in het gemeentehuis in Soest werd nagedacht over de gevolgen van het sluiten van de vliegbasis Soesterberg en het vertrek van de Amerikanen. Om munt te kunnen slaan uit die nieuwe situatie, nam de gemeente zich voor om binnen de rode contouren van Soesterberg flink te gaan bouwen. Op de tekentafel lagen plannen voor veertig appartementen in het centrum van het dorp. Daarvoor moest dan wel het Dorpsplein worden geschrapt, net als het veel gebruikte Evenemententerrein even verderop. En ook het aanliggende Dorpshuis dat vooral vanwege de kostbare grond waar het op stond moest wijken. Met deze rigoureuze ingrepen kwamen de verhoudingen op scherp te staan.

Burgerinitiatief
In Soesterberg hebben ze aan den lijve ondervonden hoe moeilijk het is om het schip te keren als bestuur en ambtenaren eenmaal aan zo’n voornemen werken. Aerden: `Wij hebben alle democratische middelen ingezet die je maar kunt bedenken, van dialoog en overleg naar inspraakavonden, handtekeningacties en ludieke manifestaties tot aan een lokaal referendum toe. En uiteindelijk een formeel burgerinitiatief dat de steun kreeg van 93% van de inwoners. Maar zelfs die overweldigende uitslag was niet genoeg voor een inhoudelijke reactie. Ergens moest er een wissel om, maar we hadden geen idee waar en hoe.‘

Uitroken
In Soest trokken bestuurders en ambtenaren hun trukendoos open en hebben ze al hun troeven ingezet om het dorpshuis en de grond eronder te verwerven. Zo kijkt Silvijn Aerden terug op het gevecht dat ze hebben geleverd met de gemeente. `Het is niet te geloven hoeveel geld de gemeente Soest heeft besteed aan dure adviseurs die zijn ingeschakeld om het gelijk aan hun zijde te krijgen. Het werkte ook heel ontmoedigend dat de gemeente alle gesubsidieerde organisaties die gebruik maakten van het dorpshuis, achter onze rug maande om met hun activiteiten uit te wijken naar andere accommodaties. Ze waren het Dorpshuis als het ware aan het uitroken.`

Steekspel
Het ontbrak de Soesterbergers aan politieke macht om een vuist te kunnen maken. Aerden wijt dit aan het gegeven dat de politici op het gemeentehuis voornamelijk uit `dat andere dorp` afkomstig zijn, waarmee hij op Soest doelt. `Het College kreeg in feite carte-blanche van de raad. Die liet ze hun gang gaan in Soesterberg. Het Dorpsplein en het Evenemententerrein waren gemeentegrond, daar konden ze vrij eenvoudig het mes in zetten, vonden ze in Soest. Het Dorpshuis was wel een probleem, dat was geen eigendom van de gemeente. Wilden ze de grondexploitatie ‘budgetneutraal’ sluitend krijgen, dan moesten ze die gebieden ‘om niet’ zien te verwerven, was de redenering. Naderhand hoorden wij dat er al een voorlopig contract klaar lag met een projectontwikkelaar. Hoe vooringenomen kun je zijn?` analyseert Aerden de opstelling van de gemeente. En noemt het strategische steekspel dat zich heeft voltrokken voer voor politicologen.

Volgende etappe
Ondanks dat zij de overweldigende meerderheid van de Soesterbergers achter zich wisten, moest het bestuur van het Dorpshuis toch voortdurend de confrontatie aangaan met de gemeente. Dat heeft een zware wissel getrokken op de vrijwilligers, blijkt als de waarnemend voorzitter stilstaat bij de persoonlijke impact van dit conflict. `Als bestuur hebben wij zware tijden gekend. Er haakten mensen af die zo veel onrechtvaardigheid niet konden verdragen. Of niet bestand waren tegen de persoonlijke aanvallen van het oude regime bij de gemeente. Mijn voorgangster geloofde heilig in het harmoniemodel, ook al excommuniceerden ze haar zo ongeveer toen ze haar verzet tegen de grondexploitatie volhield tot aan de rechtbank. Tot tweemaal toe wist zij daar te winnen van de gemeente. Zelf ben ik minder geduldig. Dat zorgde binnen het bestuur geregeld voor discussie over de koers. Maar we hebben het gered en zijn nu klaar voor de volgende etappe.’

Eigendom
Gelukkig schijnt er weer licht aan het eind van de tunnel. Het gemeentebestuur heeft drie miljoen gereserveerd als bijdrage voor een dorpsgebouw. En nog eens vijf miljoen voor overige voorzieningen in het nieuwe dorpscentrum. Aerden:`Het ziet ernaar uit dat de wind bij de gemeente nu uit een andere hoek komt. Soesterbergers hopen dat het Evenemententerrein behouden blijft en vanwege de centrale plek de functie van Dorpsplein gaat overnemen. Het zou mooi zijn als het nieuwe dorpshuis daar aan komt te liggen. De stichting heeft al jaren plannen klaarliggen voor het betrekken van de oude Marechausseekazerne.` Er valt dus nog veel te bespreken en te onderhandelen. Dat blijkt uit de reactie van de voorzitter op het nieuws dat de gemeente zelf eigenaar wil worden van het gebouw. Silvijn Aerden:`Overal elders in de gemeente stoot het College gebouwen af omdat de lasten ze te zwaar worden. En dan zou juist in Soesterberg een nieuw gemeentelijk pand geopend worden? In een tijd van bezuinigingen is dat een hele opmerkelijke keuze.`

Dorpsonderneming
Het ziet er naar uit dat deze eigendomskwestie de komende tijd een lastig en ook principieel twistpunt zal worden waar de partijen niet één, twee, drie uit zijn. Het is ook een beladen kwestie gezien de voorgeschiedenis en het flinterdunne laagje aan onderling vertrouwen. Silvijn Aerden: `Eigen stenen zijn door de jaren heen heel belangrijk geweest. Intensieve samenwerking met de gemeente is natuurlijk onontbeerlijk, net als structureel een jaarlijkse overheidsbijdrage. Maar totale afhankelijkheid van de gemeente is niet meer van deze tijd. Er is geen enkele zekerheid over de blijvende beschikbaarheid van de exploitatiegelden. Wij zien meer in een zelfstandige dorpsonderneming zoals je die overal in het land ziet opkomen. Bovendien hebben wij daar al veertig jaar ervaring mee.’

Gouden tip:
Verdeel het werk onderling goed en oriënteer je breder dan alleen in eigen kring. En blijf in gesprek.

image_pdfimage_print

Comments

Leave a Reply





What is 13 + 12 ?
Please leave these two fields as-is:
IMPORTANT! To be able to proceed, you need to solve the following simple math (so we know that you are a human) :-)



Ads by Google

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Recent Rozenberg Quarterly Articles

  • Rozenberg Quarterly Archives