Studio Meritis MaKOM

Foto: Ilya Rabinovich

Studio Meritis MaKOM (Joseph Semah and Linda Bouws) is aware of the urgent need to add new perspectives to the dominant Western traditional way of thinking in our globalizing world.
The Western world has been predominately manifested by iconic works of art, literature, film, theatre, philosophy, often related to traditional Christianity.
But culture is not static, it is always changing: today’s culture is tomorrow’s heritage.

Seen from this perspective, it is necessary to take a critical look at how Western culture and art are presented and why. It is also important to recognize and accept sources and traditions of other cultures.
We will be searching for new structures and a new conceptual vision which will better reflect the reality of our pluralistic society. This will require thinking out of the box, whereby the artist’s scrutiny on the creative processes in the West will play an important role.

Studio Meritis MaKOM is committed to investigate and encourage different views on the current artistic research into Western culture. New research into the existing way of thinking will lead to new and maybe forgotten information, representations and interpretations. We will develop these, analyse them and provide them with a podium.
Our aim is to stimulate a collective commitment and to make a contribution to the debate on Western art and culture by also including non-Western art and culture.

Studio Meritis MaKOM reflects and provides context for art and culture.

Studio Meritis MaKOM focuses on
– Current global developments and discussions on Western art
– Contextualization of Western art
– The significance, relevance and representation of Western art, culture and politics in a complex world of interculturalism.

© Metropool Foundation International Art Projects

Mob: +31(0) 620132195

Bookmark and Share

Truth Or Dare ~ Mena-Region and Europe Towards A More Inclusive Dialogue

Tolhuistuin – IJpromenade 2 – 1031 KT  Amsterdam ~ September 17 -2017,  14.00-21.30 h. – +31(0)20 7630650

To reserve tickets 7.50 €
Reserve for dinner

Do we citizens have a right to truth in post-truth societies? How much debate can we handle? What to do with ‘legitimacy claims’ and ‘the rule of law’ if increasingly they seem more part of the problem than being key to conflict resolution?

If you are interested in pivotal questions of our time, come to the Tolhuistuin in Amsterdam on Sunday September 17 and participate in the Truth or Dare festival ‘beyond post-truth society’.
Truth or Dare welcomes the current battles about ‘fake news’ and ‘alternative facts’ as excellent opportunities to revisit and redesign our societies in Europe and the MENA region.

The event aims to offer a unique chance to challenge ourselves, discard useless narratives and develop new ones, and engage in fruitful dialogue with changemakers from around Europe and the Mena-region.

Truth or Dare is an exploration in five acts of the meaning of truth in present-day societies.

Taking our lead from the global debate about ‘the post-truth society’, we consider the fundamental crisis of the post truth age as a battle over legitimacy and the control over central institutions in society. Our conference is an attempt to create a safe space for critical contemplation and serious self-reflection. Such reflections we deem crucial and prerequisite in any fight for more equal and inclusive social and political dialogues. We focus our deliberations on the MENA region and Western Europe.

Prologue – 14.00-14.30 h.
Truth or Dare

Do citizens have a ‘right to truth?’ This thought-provoking speech will take us through the various meaning of ‘truth’ in our times. The speech is a prelude to an open dialogue with all participants that will address the following questions:
– Is a ‘common truth’, in this context defined as social consensus, necessary and a basic condition for peace and social stability?
– Is the discourse on truth and truth claims equally accessible to everyone?
– What are the consequences when institutions whose legitimacy derives from their ability to criticize, such as e.g. science and the rule of law, have become contested themselves?

Keynote speaker: Rached Ghannouchi, co- founder of the Ennahda Party and serving as its ‘intellectual leader’ (under reservation)

First act: Truth 14.30-15.30 h.
Is there life after truth?

Moderator: Markha Valenta, assistant professor at Radboud University Nijmegen

How are truth claims played out in present day societies and what are the minimum conditions needed to build (or rebuild) democratic institutions? These will be the two key subjects of this first Act. Modern institutions which arose out of the need to hold societies together, such as e.g. media, science, the democratic rule of law and other forms of government derive their legitimacy from their ability to accommodate divergent ideologies and views: through systems of rules, procedures and standards they are supposed to build on a social consensus about values and methods. Now that this implicit agreement is undermined and considered of diminishing value, the question arises: What are the minimum conditions needed to build or rebuild well- functioning (democratic) institutions? Is ‘social consensus’ a basic condition to prevent polarization and social conflicts or does it suffice to just establish a set of transparent mechanisms to deal with diversity?

Speakers: Xandra Schutte, editor of chief of ‘De Groene Amsterdammer’; Jonas Staal, Dutch visual artist; Samir Makdisi, American University of Beirut

Break: 15.30-16.00 h.

Second act: Dare 16.00-17.00 h.
Benefit of the doubt?

Moderator: Godelieve van Heteren

Where to go with ‘legitimacy’ in post-truth societies? A round-table conversation in which guest speakers and participants will discuss the meaning of ‘legitimacy’ and explore its relevance for society today and for well-functioning institutions.

Legitimacy is widely considered as a basic principle for states, the media and science, but is also multifaceted and rather intangible.

The search for authority and influential power symbols in post- truth societies is the starting point for this discussion. What is the meaning of legitimacy when we each live in our own bubble? Is it still useful to search for common sources of legitimacy and what should they look like? Or is the current widespread polarization a given that requires alternative concepts?

Speakers: Cees Ullersma, head of the banking supervision department of the Dutch central bank (DNK); Bechir Mechergoui, teacher at the University of Tunis; Thijs Jansen, founder of the ‘Beroepseer’ (professional ethics) foundation (under reservation)

Third act: Truth 17.00-18.00 h.
The truth we dare not see

Moderator: Steve Austen

How much debate can we handle? Our mainstream social dialogues are far from inclusive. Are we living in a forever derailed arena of confusion; does is still help to define procedural requirements for social criticism or do we rather have to widen the discourse?
During recent decades, countries in the western part of the world aimed to educate citizens on critical citizenship. Critical thinking is claimed to be key in preventing radicalization and extremism and considered as an important ‘export product’ of ‘western countries’.
But nowadays a significant number of citizens have turned against the institutions created to support critical thinking such as the rule of law, science and human rights values. In practice, it appears difficult to deal with critics and criticism and to allow for fundamental questioning.
We tend to evade discussion, instead, and focus more on altering ‘the tone of the debate’. Very often criticism is rejected as populism, not grounded in facts or emotionalism. Are we ready for a post-‘we’ society?

Speakers: Karl Sharro, architect, satirist and commentator on the Middle- East; Joshua Livestro, columnist and commentator; Mieke van Heesewijk, program manager at SIDN fonds (under reservation)

Drinks and Dinner 18.00 tot 19.30 h.

Fourth act: Dare 19.30-20.30 h.
Rule of law or Rule of Truth?

Moderator: Myrthe Hilkens (under reservation)

How to relate to the rule of law now that that institution seems to be part of continuous contention rather than key to conflict resolution? This will be the focal point of a stage interview about the rule of law.
In ‘Western’ countries, the rule of law is often evoked as a sure guarantee for human rights and freedoms for minorities. Many discourses on the achievements of so-called ‘Western civilizations’ abound in praising the rule of law as a legal safeguard for pluriformity. However, nowadays this assumed institution of hope has increasingly fallen prey to harsh accusations of partiality, bias and alienation.
We will engage in a ‘hard talk’ on what is the ‘heart’ of the rule of law? Is it merely a set of procedures to settle conflicts or does a well-functioning rule of law also require a minimum level of mutual understanding and shared values? And if it is the latter: what are the basic values underpinning the rule of law? How will our current conflicts play out given the state of the ‘rule of law’? What practical future are we looking at?

Ad Melkert, politician, councillor, Independent advisor, board director; Abderrahim Kassou, conseil national des droits de l’ home and Sameh Khader, Director General of the Mahmoud Darwish Museum

Epilogue: Truth 20.30-21.30 h.
The battlefield of truth

Moderator: Godelieve van Heteren

The battlefield of truth is the finale in which we take a deep dive into the accessibility and equality of current public debates. We will turn the spotlight to public media in the broadest sense of the term. How do we deal with the polymorphic media and inequality in access to media channels? How can we understand the widespread dissatisfaction with existing procedures and institutions? Is it time for a fundamental review and, are we up to it, given the the complexity of post-truth society as discussed in the previous conversations of Truth or Dare?

Introduced by Markha Valenta, assistant professor at Radboud University, Nijmegen


Contact: Faïrouz ben Salah
Mob: +31 (0) 64638801









Contact: Linda Bouws
Mob: +31(0) 620132195


Université de Tunis







City of Amsterdam






Bookmark and Share

It’s Just Not Relevant ~ Objective Truth

Farid Tabarki

In 2015 Oxford Dictionaries chose the laughing face called ‘face with tears of joy’ (an emoji or ‘ideogram’ in internet communication) as its word of the year. The dictionary was not as upbeat this time around. The winner of 2016, ‘post-truth’, according to its definition relates to or denotes “circumstances in which objective facts are less influential in shaping public opinion than appeals to emotion and personal belief”. Doesn’t that call to mind Brexit and the US elections?

We are not talking here about a novel phenomenon. The Nation reminds us that the term ‘post-truth’ appeared in the magazine as early as 1992. Back then, Serbian-American author Steve Tesich was referring to the Iran-Contra affair of 1986, during which president of the US Reagan denied selling weapons to Iran in order to finance the Nicaraguan Contras.
According to Tesich “in a very fundamental way we, as a free people, have freely decided that we want to live in some post-truth world.“

Since then, Clinton has claimed not to have had sexual relations with that woman, Tony Blair has justified the war against Iraq by lying about Iraq’s supposed possession of weapons of mass destruction, and president Trump has denied climate change. It is not so much that objective truth does not exist, as indeed the postmodernists claim, because it does: it’s just not relevant.

You might expect such an absurd situation to occur only in unfree countries, such as the fictional country from George Orwell’s 1984, where citizens are forced to accept two truths through ‘double-think’. Or the Soviet Union, where, according to Alexei Yurchak, associate professor at Berkeley, hypernormalization was the norm: everyone was aware of the system’s failure, but for lack of a more hopeful outlook, both apparatchiks and citizens collectively pretended it was working normally. This period gave us the following proverb: “We pretend to work, and they pretend to pay us”.

Is the free west heading for a similar mock democracy, where the lying leader pretends to be right and the citizen pretends to vote for the politician he or she really wants? In this modern form of hypernormalization, Trump’s or Farage’s lies don’t serve to conceal the truth, but rather to strengthen prejudices.

The Netherlands also doesn’t seem to be able to combat lying politicians through fact-checking. According to professor Paul Frissen we must look for new political stories, all about “solidarity in a historically grounded future”. He is right: we are lacking in imagination. You don’t dismantle lies with facts, you dismantle them with vision.

Farid Tabarki is the founding director of Studio Zeitgeist



Bookmark and Share

Luther in de DDR ~ Van reformator tot revolutionair

© wikimedia/cc
DDR-postzegels van Luther uit 1983

Hoe viert een socialistische regering een reformator die ze tientallen jaren heeft verketterd? De DDR deed daar in 1983 niet moeilijk over en propageerde van de ene op de andere dag een ‘marxistisch Lutherbeeld’.

Het jubileum van de Reformatie wordt in Duitsland in 2017 groot gevierd. Vanuit de hele wereld komen mensen naar Duitsland om te wandelen in de voetsporen van Maarten Luther: in Erfurt, waar hij studeerde, in Wittenberg, waar hij als theologieprofessor carrière maakte, of op de Wartburg bij Eisenach, waar de vervolgde reformator onder de schuilnaam ‘Junker Jörg’ de bijbel in het Duits vertaalde.

Het is niet de eerste keer in de Duitse naoorlogse geschiedenis dat er een jubileum aan de reformator wordt gewijd. Ook in 1983 was er een groot Lutherjaar – in de DDR. Achter het ijzeren gordijn werd de 500e verjaardag van de in 1483 geboren Luther uitgebreid gevierd met speciale kerkdiensten, grote bijeenkomsten en internationale hoogwaardigheidsbekleders.

Dat lijkt merkwaardig – religie gold in de Oost-Duitse arbeiders- en boerenstaat tenslotte als ‘opium voor het volk’, zoals Karl Marx het had geformuleerd, en er heerste een agressief atheïsme. Sinds de oprichting van de DDR in 1949 waren christenen tientallen jaren lang gediscrimineerd als “reactionair”. Het regime in Oost-Berlijn zette de kerken als “tegenstanders van de socialistische opbouw” voortdurend onder druk. De veiligheidsdienst de Stasi hield kerkgemeenten in de gaten en christenen die hun geloof openbaar beleden konden vaak geen carrière maken of mochten niet studeren.

‘Reactionaire knecht van de Duitse vorsten’
Maar in de jaren zeventig werd de situatie voor de kerken in de DDR beter. Dat kwam mede door de zelfmoord van de evangelische dominee Oskar Brüsewitz. In augustus 1976 demonstreerde hij in de Oost-Duitse stad Zeitz op straat tegen de onderdrukking van christenen door de staat. Hij overgoot zich met benzine en stak zichzelf aan. Later overleed hij aan zijn verwondingen.

Het ‘signaal van Zeitz’ dwong de Oost-Duitse regering haar starre houding aan te passen. Tijdens een topoverleg in 1978 werden DDR-leider Erich Honecker en de kerken het eens over een vreedzaam naast elkaar bestaan van kerk en staat. En ze besloten het naderende Lutherjaar groot te vieren. Voor de kerken was het jubileum een mogelijkheid zichzelf te profileren. De SED, de communistische partij die het in de DDR voor het zeggen had, hoopte op een verbetering van het DDR-imago in het buitenland – en op financieel gewin door deviezen uit het Westen, vooral van bezoekers uit de Verenigde Staten.

Er was alleen een probleem. Tot dan toe had de DDR-leiding Luther ideologisch bestreden. Socialistische scherpslijpers hadden de reformator als reactionaire “knecht” van de Duitse vorsten gebrandmerkt, omdat deze vorsten hem hadden beschermd toen hij zijn stellingen openbaar had gemaakt. Bovendien gold Luther in de DDR decennia lang als “doodgraver van de revolutie”, omdat hij zich openlijk tegen de opstandige boeren had uitgesproken.
Read more

Bookmark and Share

Het begrip ‘joods-christelijk’ en taboe herinneringen

Midden in de huiskamer van mijn ouders stond een grote boekenkast. Vroeger zat ik daar op de grond fotoalbums te bekijken. Of de kinderbijbels en sprookjesboeken. Die stonden op ooghoogte.
De rest van de boeken zag ik later pas. De bruine banden van Lou de Jong en vooral veel boeken van joodse schrijvers over de tweede wereldoorlog: Abel Herzberg, Primo Levi, Emmanuel Levinas en Elie Wiesel. Ieder jaar haalde mijn vader de kast zorgvuldig leeg, plank voor plank, boek voor boek, maakte alles schoon en zette de boeken op precies dezelfde plek terug. Al snel wist ik: dit was geen gewone kast, zoals de servieskast dat was, maar een bijzonere plek: een plek van herinnering.

Het begrip ‘joods-christelijk’ zou je ook zo kunnen zien. Als een manier om te herinneren. Een soort bril die je opzet om naar de geschiedenis te kijken. Dat kan een absurdistische bril zijn: bijvoorbeeld bij Sybrand Buma in een verkiezingsdebat. Daar claimde hij dat seksegelijkheid een typisch ‘joods-
christelijke’ waarde is die duizenden jaren teruggaat. Alsof de geschiedenis van het christendom een eeuwenlange geschiedenis was van vrouwenemancipatie. Ik zeg hier nadrukkelijk ‘christendom’, want met Joods-zijn en jodendom heeft de uitspraak van Buma weinig te maken: hij gebruikt ‘joods-christelijk’ en christelijke gewoon door elkaar. Zijn beroep op een ‘joods-christelijke beschaving’ lijkt er vooral op gericht een contrast te creëren met de niet-‘joods-christelijken’: moslims.

Die boekenkast van m’n ouders was een poging om serieuzer over de relatie tussen joods en christelijk na te denken. Door te herinneren dat joden in het christelijke Europa hooguit als voorwaardelijke burgers zijn geaccepteerd. Dat christelijke en later seculiere denkers het jodendom en joden nauwelijks als onderdeel van ‘hun’ beschaving hebben gezien. In het beste geval is het begrip ‘joods-christelijk’ dus het herinneren dat ‘joods-christelijk’ in Europa nooit zo harmonieus heeft bestaan. Bij auteurs als Levi en Levinas is daar geen ontkomen aan: ze schrijven terug en claimen hun visie op de Europese of nationale cultuur. Die boeken waren voor m’n vader geen goedkope verwijzing naar een ideale beschaving, zoals bij Buma, maar een herinnering dat wij onderdeel uitmaken van een geschiedenis die verre van ideaal is.

Tegelijk blijft de vraag: wat werd er niet herinnerd in die kast? Waarom stonden er wel boeken van de Italiaans Primo Levi, maar niet van de Tunesische Albert Memmi of de Arabisch Joodse Ella Shohat? Allebei ook joodse schrijvers die kritisch reflecteren op de rol van Europa: niet vanuit Europa, maar vanuit de (voormalige) koloniën waar hun wortels liggen.
Read more

Bookmark and Share

The Guardians Of The Door ~ Joseph Semahs antwoord op Luther

Joseph Semah

Op donderdag 22 juni ben ik getuige van een bijzondere gebeurtenis bij De Nieuwe Kerk: een performance in het kader van Reis in de Tijd (opening 13 juli 2017), een tentoonstelling over de reformatie met Maarten Luther als een van onderwerpen.

Vanaf de Dam komt een opmerkelijk gezelschap schuifelend in beweging. Centrale figuur is kunstenaar Joseph Semah met een houten kist op zijn hoofd waarin tien kaarsen zijn gestoken. Op zijn tocht op weg naar de nooduitgang (voorheen katholieke ingang) van De Nieuwe Kerk wordt hij begeleid door een klein gezelschap: performancekunstenaar Peter Baren, de koploper van de stoet, is zijn leidsman op wie hij moet vertrouwen tijdens de wandeling van de Dam naar de Nieuwe Zijdsvoorburgwal. Hij kan immers niks zien door de kist. Achter Semah volgen violiste Anastasia Kozlova, die prachtige muziek van Bach ten gehore brengt en Emile Schrijver, directeur van het Joods Historisch Museum, die een spiegel boven zijn hoofd torst. Eenmaal aangekomen bij De Nieuwe Kerk ontdoet Semah zich van de kist en haalt hij zijn pamflet Dit is het antwoord tevoorschijn en spijkert deze op de kerkdeur. Een bijzonder moment: een Israëlisch-joodse kunstenaar, geboren in Bagdad, woonachtig in Amsterdam, reageert op Luther, de man die volgens de overlevering 95 stellingen op de Slotkerk van Wittenberg heeft gespijkerd, waarmee de reformatie is begonnen, de kerkelijke hervorming waaruit het protestantisme is ontstaan. Alhoewel dat spijkeren een mythe blijkt, blijft staan dat Luther behalve een hervormer een fervente antisemiet was. Alleen al daarom is Semahs rituele handeling van historische betekenis.

Welke tekst spijkert Semah op de kerkdeur? Het pamflet begint met de volgende woorden: “Zo lang het westerse paradigma volhardt in het tentoonstellen van een kunstwerk als iets dat gelezen moet worden, dienen we ons bewust te zijn van, en bekend te zijn met de geschiedenis van het christendom. In dit geval – of we het nu wel of niet van belang vinden dat westerse paradigma te typeren als eindeloze poging de oorspronkelijke beweging van het christendom te transformeren in een hedendaagse filosofie – blijft het lezen van kunstwerken in de publieke ruimte een schimmige maskerade uit een ver cultureel verleden.” Semah benadrukt verder dat kunstwerken binnen het westerse paradigma per definitie niet profaan zijn en stelt dat er nog altijd sprake is van een relatie tussen christelijke theologie en hedendaagse filosofie – een relatie die echter wordt toegedekt. Verder heeft hij het over ‘het onoplosbare dilemma van de gast’ – hij omschrijft de gast als de kunstenaar, als de joodse kunstenaar in ballingschap – die opereert in een christelijke wereld maar niettemin zijn ‘hoogstpersoonlijke wijze van lezen’ heeft behouden en gedreven blijft door ‘de Nostalgie naar een verloren paradijs.’ Read more

Bookmark and Share

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us:
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter

  • Recent Rozenberg Quarterly Articles

  • Rozenberg Quarterly Categories

  • Rozenberg Quarterly Archives