Fatsoenlijk land ~ Bevrijding – Foto’s Jan Hemelrijk

Intocht Weesperzijde

Vliegtuigen

 

 

 

 

 

 

 

 

Foute NederlandersFoute Nederlanders Sarphatistraat

 

 

 

 

 

 

 

Bevrijding WeesperzijdeKortmann & Israel

 

 

 

 

 

 

 

Nederlands Volksherstel

 

 

 

 

 

 

 

 

Bookmark and Share

Fatsoenlijk land ~ Epiloog

BruiloftIn de eerste decennia na de oorlog speelde het verzet een centrale rol in het oorlogsverhaal. Het Nederlandse volk zou zich collectief tegen de Duitse bezetter hebben gekeerd. In dit beeld van Nederland als verzetsland waren ‘goed’ en ‘fout’ heldere categorieën. Vooral de heldhaftige kant van het verzet werd belicht.
Jan Hemelrijk en Bob van Amerongen moesten niets hebben van de nationalistische toon van het toenmalige discours over de oorlog. Zij wisten dat maar een klein deel van het Nederlandse volk in verzet was gekomen. Met helden zoals geportretteerd in de film De Overval (1962) konden ze zich niet identificeren. Zij hadden geen spectaculaire acties ondernomen en politieke gevangenen uit een huis van bewaring bevrijd. Jan en Bob hadden niet voor Koningin en Vaderland mensen het leven gered, maar gewoon joodse familie en vrienden geholpen om de oorlog door te komen.
In de jaren van de wederopbouw kregen ook de levens van Jan Hemelrijk en Bob van Amerongen vorm. Jan promoveerde op 13 december 1950 bij de statisticus David van Dantzig. Aanvankelijk werd hij aangesteld als hoogleraar statistiek in Delft (1952–1960), daarna volgde hij Van Dantzig op als hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Deze functie bleef hij tot zijn pensionering bekleden. Hij maakte de eerste Teleac-cursus Statistiek die in 15 afleveringen in 1969 en 1970 op de televisie werd uitgezonden.
In september 1953 begon Bob als leraar klassieke talen aan het Stedelijk Gymnasium in Haarlem. Van 1965–1974 was hij de rector van deze school waar o.a. Job Cohen en Ischa Meijer tot zijn leerlingen behoorden. Na het overlijden door drugsgebruik van zijn pleegzoon Chris veranderde Bob van carrière. Hij nam in 1974 ontslag als rector en wijdde de overige jaren van zijn werkzame leven aan het geven van voorlichting over drugs en alcohol.

Een aantal leden van PP-groep hield contact. Nog lang organiseerden ze elk jaar een reünie in de duinen bij Bloemendaal. Sommigen bleven hecht bevriend, zoals Karel van het Reve en zijn vrouw Tini met Bob en zijn nieuwe vrouw Laura. Ze lieten in 1960 gezamenlijk een huisje bouwen aan de voet van het klimduin in Groet. Begin van de jaren zestig maakte ook Gerard van het Reve gebruik van deze plek. Toen passerende Duitsers hem vroegen of het huisje te huur was, zei Gerard: ‘Jawohl, aber nur für Juden, Homosexuellen und Freimaurer’.[1]
Bob schreef door de jaren heen een paar keer over de oorlog in Vrij Nederland en in een liber amicorum voor vriend Karel. Verder liet hij zich in het openbaar niet uit over deze periode.
Jan en Bob probeerden na de oorlog de PP-groep onder de aandacht van historicus Loe de Jong te brengen. Bob zorgde ervoor dat De Jong zijn PP-groep-verslag in handen kreeg. Een medewerkster van De Jong interviewde Bob en Jan samen over hun illegale activiteiten. De Jong heeft echter verslag en interview in geen enkele publicatie verwerkt, noch in een artikel noch in Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog.[2] Jan wijt dit aan De Jongs beperkte belangstelling voor de illegaliteit. Volgens Bob, die De Jong regelmatig heeft ontmoet en gesproken, was het zogeheten verzorgingsverzet in de ogen van De Jong veel minder spectaculair dan het gewapende verzet en daarom minder boeiend.
Student geschiedenis Toine Huisman deed in 2011 onderzoek naar de redenen waarom historicus Loe de Jong in zijn magnum opus over de Tweede Wereldoorlog de Vrije Groepen Amsterdam (VGA) vrij summier behandelde en legde dit vast in zijn verslag Het Zwijgen van Louis de Jong (2011).[3] Volgens Huisman ligt de belangrijkste reden voor deze behandeling in de opdracht van de auteur: De Jong werd gevraagd een geschiedwerk over de Nederlandse oorlogsgeschiedenis te schrijven, niet over de Amsterdamse oorlogsgeschiedenis. Vanuit dat kader verklaart Huisman de grote aandacht van De Jong voor de LO, de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers, en voor de samenwerking van de LO met de Landelijke Knokploegen (LKP) en het Nationaal Steunfonds (NSF).
Niet minder belangrijk is volgens Huisman het gegeven dat de LO en LKP al in 1951 met Het Grote Gebod een eigen gedenkboek hadden samengesteld. Volgens De Jong was dit veruit het meest gedetailleerde werk over een Nederlandse illegale organisatie dat is verschenen. Het was niet het enige werk waarin de LP/LKP de eigen geschiedenis vastlegde. Read more

Bookmark and Share

Fatsoenlijk land ~ Dankwoord

GompesCoverLightEerst was er een artikel over de PP-groep in De Groene Amsterdammer: ‘Porgel en Porulan in het verzet’ (5 mei 2001). Daarna ontstond het idee om een documentaire te maken omdat de PP-groep een goed voorbeeld is van een Amsterdamse verzorgingsgroep en omdat Bob van Amerongen zo mooi kan vertellen. Jozien Driessen-van het Reve spoorde me aan om zo snel mogelijk te gaan filmen. Bob van Amerongen was immers al op leeftijd, Jan Hemelrijk overleden.
In augustus 2008 gingen Sander Snoep (camera), Menno Euwe (geluid) en ik voor het eerst naar Camperduin om Bob te interviewen. We hadden nog geen cent subsidie en evenmin een producent. Cesar Messemaker van Lumen Film werd in een later stadium de producent. Nadat we van het programma Erfgoed van de oorlog (Ministerie van VWS) in 2009 subsidie kregen, konden we echt aan de slag.
Ondertussen was het idee gerijpt om ook een boek over de PP-groep te maken. Daarin zou ik meer ruimte hebben voor de achtergrond van Bob van Amerongen en Jan Hemelrijk en de geschiedenis van het verzet in Amsterdam alsook het joodse aandeel daarin. Het boek kon ik verwezenlijken dankzij subsidie van het Prins Bernhard Cultuurfonds, het Fonds voor Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Maatschappij tot het Nut der Israëlieten in Nederland.
Het materiaal voor het boek heb ik ontleend aan een aantal archieven in Nederland (NIOD; Stadsarchief Amsterdam; Verzetsmuseum Amsterdam; het Nationaal Archief) en aan de privé-archieven van met name de families Van Amerongen en Hemelrijk.
Ook heb ik met veel mensen over het onderwerp gesproken. Daarnaast heb ik natuurlijk literatuur, boeken en artikelen over dit onderwerp bestudeerd en erop nageslagen.

Ik wil iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van dit boek. In de eerste plaats de mensen die hun herinneringen aan de oorlog met me hebben willen delen. Dat was voor hen niet altijd even makkelijk. Ook de familieleden van de PP-groep hielpen me vaak aan waardevolle informatie.
Verder wil ik bovenal Max Arian bedanken die me door de moeilijkste fase van het schrijfproces loodste. Hij bewaakte de structuur en raadde me aan de hoofdpersonen goed in de gaten te houden. Frank van Vree ben ik eveneens veel dank verschuldigd. Hij nam het boek onder de loep en heeft het verhaal inhoudelijk versterkt. Ook anderen wil ik danken voor hun steun en hulp. Ze lieten hun licht op de tekst schijnen, gaven advies of informatie of waren van betekenis als klankbord: onder meer Hetty Berg, Angela Dekker, Evelien Gans, Merel Ligtelijn, Gerrit Marcus, Louise Paktor-Jäger, Hella Rottenberg, Linda Snoep, Marnix Croes, Mathijs Deen, Bert Jan Flim, Wouter Hooijmans, Peter Tammes en Bob Zanen. Apart wil ik de medewerkers van het Stadsarchief, het NIOD en het Verzetsmuseum bedanken die me bij mijn zoektocht terzijde stonden.
Kjeld de Ruyter (Puntspatie–Amsterdam) dank ik voor het mooie ontwerp van het boek.
Ten slotte wil ik mijn uitgever Auke van der Berg bedanken. Hij heeft dit boek met enthousiasme onder zijn hoede genomen. Tot mijn genoegen was hij ook mijn redacteur.

Bookmark and Share

Xuefei Ren – Urban Design And Inequality: The Case Of Urban Villages In China’s Megacities

Ren-3citiespapers.ssrc.org, July 2014. I would like to discuss some of the major planning and design challenges over redeveloping informal settlements in China’s megacities. Specifically, I will focus on the settlement type of the “urban village,” which is commonly found in cities in the Pearl River Delta in southern China, where migrant workers rent rooms from farmers- turned-landlords and form their enclaves. Guangzhou, the capital city of Guangdong province, has one of the largest numbers of migrant urban villages. The city government has recently identified 138 of such settlements and some of them have been “successfully redeveloped,” as claimed by the government. However, to date, the “successful” redevelopment approach in Guangzhou has been to demolish all existing structures and build high-rise apartment towers instead. Some of the apartment units are distributed to villagers to compensate their loss and the rest is sold on the market for a profit. A better planning and policy solution is needed to redevelop these urban villages that are vital to the survival of migrant workers in China’s large cities.

The redevelopment of urban villages is a highly contentious process, involving constant negotiations over compensation between developers and villagers/lease holders, and this is often mediated by the local government. But, whatever the compensation terms might be, migrant tenants are always the victims of the  redevelopment. Without any title to either the land or the housing structures, they are simply forced out once their urban village is slated for “redevelopment.” The current approach of demolishing the old and building new is costly, in both economic and social terms. The local government does not have sufficient funds for compensation and construction, and therefore, redevelopment is left to private developers. Moreover, redevelopment pushes migrant workers further away from the city, thus causing a shortage in the labor market. In most cases, migrant tenants have to start all over again, move to a more remote location, and form a new enclave—until their new home is “redeveloped” again.

Read more: http://citiespapers.ssrc.org/urban-design-and-inequality-the-case-of-urban-villages-in-chinas-megacities/

Bookmark and Share

Slum Stories: Turkey – Urban Renewal, But Who Is Going To Profit?

There is not much left of the Roma district of Sulukule, which used to be so colourful. For years, thousands of Roma from all over the world lived in this historic settlement in the Turkish capital of Istanbul. Because of urban renewal they were forced to leave Sulukule.

This video is part of the Amnesty International www.SlumStories.org project. An online videochannel about the life in slums in different parts of the world.
All videos can be watched with English, Arab, French, Spanish, German and Dutch subtitles.

Bookmark and Share

Laura Pereira – Transforming The Higher Education Sector In South Africa: Are We Even Asking The Right Questions?

africanbrains.net

africanbrains.net

The transformation agenda has been of central importance to the higher education system in South Africa since the end of apartheid in 1994. However, the slow progress that has been made in achieving equity in access to a tertiary education for all South Africans, especially groups that were disadvantaged by the apartheid regime, continues to be of great concern to the country. In the quest for an ‘objective’ measure of transformation, a controversial Equity Index has once again sparked debate over how to achieve racial and gender equality in the country’s universities.

Wherever a group of South Africans gather, there will be debate. If this is not already an aphorism, then it should be, especially if those South Africans are academics. On a long car journey with some colleagues, I became embroiled in one such debate on transformation in South Africa’s universities. The discussion started when mention was made of the recent passing of Stellenbosch University’s Vice-Chancellor, Prof. Botman. His death had sparked discussion amongst staff given his ‘torrid final week’ following continued failed attempts to effect transformation at the historically white university. This included tension with the University’s Council by his establishing a ‘Centre for Inclusivity’. The discussion quickly ran to the University of Cape Town’s new Admissions Policy that now differentiates students based not on race alone, but first takes into account their school and home background, as well as disabilities.

Read more: http://www.columnf.com/transforming-the-higher-education-sector

Bookmark and Share

  • About

    Rozenberg Quarterly aims to be a platform for academics, scientists, journalists, authors and artists, in order to offer background information and scholarly reflections that contribute to mutual understanding and dialogue in a seemingly divided world. By offering this platform, the Quarterly wants to be part of the public debate because we believe mutual understanding and the acceptance of diversity are vital conditions for universal progress. Read more...
  • Support

    Rozenberg Quarterly does not receive subsidies or grants of any kind, which is why your financial support in maintaining, expanding and keeping the site running is always welcome. You may donate any amount you wish and all donations go toward maintaining and expanding this website.

    10 euro donation:

    20 euro donation:

    Or donate any amount you like:

    Or:
    ABN AMRO Bank
    Rozenberg Publishers
    IBAN NL65 ABNA 0566 4783 23
    BIC ABNANL2A
    reference: Rozenberg Quarterly

    If you have any questions or would like more information, please see our About page or contact us: info@rozenbergquarterly.com
  • Like us on Facebook

  • Follow us on Twitter


  • Ads by Google
  • Archives